Acil serviste şok hastalarında radial arter kan gazı alımında ultrasonografi kılavuzluğu ile geleneksel yaklaşımın karşılaştırılması

Giriş ve Amaç: Acil serviste, hastaların değerlendirilmesi ve tedavisinin yönlendirilmesinde arteriyel kan gazı analizi temel başvuru tetkikleri arasında yer alır. Arter kan gazı alma işlemi özellikle hipotansif hastalarda zor olabilmektedir. Biz bu çalışmada, acil servise başvuran tüm şok hastalarında radial arterden kan gazı alımında US (ultrason) kılavuzluğu ile geleneksel (palpasyon) yöntemi karşılaştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışma tek merkezli prospektif, randomize olarak planlandı. Acil servise herhangi bir sebeple başvuran ya da ambulans ile tarafından getirilen şok hastaları çalışmaya alındı. Hastaları tedavi eden hekimin arter kan gazı isteminde, araştırmacı hekim tarafından hastalardan radial arterden kan gazı alındı. İşlem öncesi ultrasonografi (USG) grubu ve palpasyon (non-USG) grubu olarak randomizasyon yapıldı. Gruplar arası yaş, cinsiyet, şok tipi, vital bulgular, girişim başarısı, girişim süresi, kurtarıcı yöntem kullanımı ve hastanın sonlanımı karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmaya şok tanısı konulan 106 hasta dahil edildi. Bu hastalardan 2'si onam alınamadığı, 4'ü verileri eksik olduğu için çalışmadan çıkarıldı. Palpasyon grubunda 50 hasta ve USG grubunda 50 hasta yer aldı. Gruplar arasında şok tipleri açısından fark saptanmadı (p<0.779). Çalışmaya alınan hastalarda en sık septik şok (%48) saptandı. İlk girişim başarısı USG grubunda Palpasyon grubuna göre yüksek bulundu (p<0.01). Palpasyon grubunda hastaların 12'sinde (%40) ikinci girişimde, 8'inde (%40) üçüncü girişimde kan gazı alınabildi. USG grubunda ise ilk seferde kan gazı alınamayan 3 (%6) hasta oldu. Girişim sayısı Palpasyon grubunda yüksek saptandı (p<0.001). Girişim süresi, USG grubunda (median: 17,5 sn), Palpasyon grubuna (median: 35 sn) göre çok daha kısa bulundu (p<0.001). Sonuç: Şok hastalarında arter kan gazı örneği alımı için ultrason kullanımı girişim süresini kısaltmaktadır ve girişim başarısını artırmaktadır. Bu sebeple tüm şok hastalarında arter kan gazı alımı sırasında ultrasonografi kullanımı faydalıdır. Anahtar Kelimeler: Acil servis, Arter kan gazı, Ultrason, Şok, Radial Arter ponksiyonu