Açık ve yeşil alanların kentsel yaşam kalitesine etkisinin belirlenmesi: Sancaktepe örneği

Kentsel çevrelerin mekânsal ve işlevsel bir öğesi olan yeşil alanlar, yaşam kalitesine etki eden bileşenlerden biridir. Yeşil alanların fiziksel aktivite düzeyi ve sosyal yaşam konuları üzerinden kentsel yaşam kalitesine etkileri bulunmaktadır. Bu çalışmada yeşil alanların sosyal bütünleşme ve konut çevresi konuları çerçevesinde yaşam kalitesine olan etkileri araştırılmıştır. Yeşil alanların yaşam kalitesi üzerindeki etkisinin belirlenmesi ve yaşam kalitesinin arttırılması noktasında kentsel yeşil alanlarının öneminin ortaya konması bu çalışmanın temel amacını oluşturmaktadır. Bu bağlamda ilk olarak yeşil alanlar ve yaşam kalitesi konuları üzerine litaratür araştırması yapılmıştır. Yeni kentleşmekte olan yeşil alan rezervlerinin çokluğuyla dikkat çeken İstanbul ili Sancaktepe ilçesi çalışma alanı olarak seçilmiştir. Çalışma alanı yapı gelişim süreci ve yapı yoğunluklarına göre 4 bölgeye ayrılmıştır. 4 konut bölgesi içerisindeki yeşil alanların mevcut durumu bir envanter oluşturacak şekilde ortaya konulmuştur. İlçe nüfusu yeşil alan büyüklükleri ile karşılaştırılarak kişi başına düşen yeşil alan miktarları tespit edilmiş ve sonuçlar imar normları ile kıyaslanmıştır. Çıkartılan envanterler ışığında Sancaktepe'nin yeşil alan gereksinimi değerlendirilmiştir. Ayrıca yeşil alan envanteleri hazırlanan 4 konut bölgesinde anket çalışması yapılmıştır. Bu bölgelerde yaşayanların sosyo ekonomik farklılıkları ve yeşil alan kullanım farklılıkları ile bölgelerdeki yeşil alan varlığı arasında ilişki olup olmadığı istatistiki yöntemlerle analiz edilmiştir. Sonuç bölümünde yeşil alanlar imar normlarıyla karşılaştırılarak yeterlilikleri ve bölgelere göre farklılıkları değerlendirilmiştir. Araştırmanın sonuçları ışığında çalışmanın başında kurulan hipotezlerin doğrulukları yorumlanmış bu bağlamda yeşil alanların yaşam kalitesine olan etkileri değerlendirilmiştir. Sonuç olarak yeşil alanların alansal büyüklükleri bakımından geliştirilmesinin yaşam kalitesinin artırılmasında önemli bir etken olduğu fakat tek başına yeterli olamayacağı görülmüştür. Yeşil alanların yaşam kalitesine sağladığı katkılar, yeşil alanların varlığıyla, yeşil alanların bulundukları çevre ile kurduğu mekânsal ilişkiler aracılığıyla ve yeşil alanların sosyal ve fiziksel aktivite alanlarının sağladığı olanaklar aracılığıyla oluşmaktadır. Özellikle konut çevresindeki yeşil alanların o konut alanına sağladığı mekânsal ve sosyal katkılar yaşam kalitesinin yükseltilmesinde etkili olmaktadır.