Açıklanmış karşılaştırmalı üstünlükler kuramı ve Türkiye'nin rekabet gücü: AB ve OECD ülkeleri ile karşılaştırmalı bir analiz

Ticaretin giderek serbestleştiği, iletişimin hızlandığı, yenilik ve teknoloji gereksiniminin arttığı, sınırların kalktığı, ekonomik entegrasyonların yaygınlaştığı dünyada geleneksel dış ticaret teorileri karşılaştırmalı üstünlüklerin belirlenmesinde yetersiz hale gelmişlerdir. Ayrıca dış ticarette küreselleşmenin etkisiyle rekabet edebilirlik ve rekabet gücü kavramları ön plana çıkmıştır. Her düzeyde rekabet, tüm ekonomik birimler için önemli hale gelmiş ve rekabet edebilirlik iktisatçılar tarafından pek çok açıdan ele alınmıştır. Bu çerçevede ileri sürülen yeni dış ticaret teorilerinden biride açıklanmış karşılaştırmalı üstünlükler (AKÜ) teorisidir. AKÜ teorisi, çok sayıda ülke ve malın dış ticarete konu olduğu günümüz dünyasında karşılaştırmalı üstünlüklerin belirlenmesi ve ölçülmesini sağlayarak ülkelerin rekabet güçlerine ilişkin bilgi vermektedir. Teknolojik gelişmelerle beraber kolay ulaşılır hale gelen ve standartlaşan ekonomik verilerden yola çıkarak rekabet gücünü ölçen AKÜ yaklaşımı çerçevesinde çeşitli endeksler geliştirilmiştir. Bu endekslerden en önemlileri Bela Balassa (1965) ve Thomas L. Vollrath (1991) tarafından geliştirilen AKÜ endeksleridir. Bu çalışmada OECD ve AB ülkeleriyle birlikte Türkiye'nin karşılaştırmalı olarak dış ticaret performansları AKÜ endeksleri yardımıyla analiz edilmiştir. Foders'ın (1995) teknolojik ürün sınıflandırması temel alınarak Türkiye'nin AB ve OECD ülkeleri karşısındaki rekabet gücündeki değişimler 2000-2014 yıllarını kapsayan dönem açısından değerlendirilmiştir. Çalışmada elde edilen bulgulara göre, Türkiye'nin düşük-teknolojili ürün grubunda göreli olarak karşılaştırmalı avantaja sahip olduğu saptanmıştır. Ayrıca, Türkiye'nin orta ve ileri-teknolojili ürün grubundaki rekabet gücünün artış eğiliminde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.