Adana il sınırları içerisindeki yatılı ilköğretim bölge okullarında bulunan öğretmen ve öğrencilerin okul yaşam kalitesi algılarının incelenmesi

Bu araştırma, Adana il sınırları içinde bulunan yatılı bölge ilköğretim okullarındaki öğretmen ve öğrencilerin okul yaşam kalitesi algılarını belirlemeye yönelik olarak nicel araştırma desenlerinden tarama modelinde betimsel, öğrenci ve öğretmenlerin bulundukları okulun yaşam kalitesiyle ilgili görüşlerini derinlemesine incelemeye yönelik olmasıyla da nitel bir çalışmadır.Araştırma için belirlenen okullar, Adana il merkezine en yakın, orta ve merkeze en uzak mesafede nitelendirilebilecek yatılı bölge ilköğretim okullarıdır. Verilerin toplanmasında iki aşamalı bir desen izlenmiştir. Birinci aşamada öğretmen ve öğrencilerin bulundukları okulun yaşam kalitesine yönelik algılarını belirlemek amacıyla veri toplama aracı olarak nicel veri toplama yöntemlerinden ölçek kullanılmıştır. Araştırmanın bu aşamasına belirlenen üç YİBO' da görev alan 36 öğretmen ve bu okullarda okuyan 643 öğrenci katılmıştır. İkinci aşamada ise okul yaşam kalitesi düzeyi en yüksek ve en düşük olan iki okuldaki 10 öğretmen ve 20 öğrenciyle görüşülerek, okul yaşam kalitesi ile görüşleri incelenmiştir.Araştırma sonucunda YİBO' ların okul yaşam kalitesi ile ilgili olarak öğretmen ve öğrenci algılarının büyük oranda benzer olduğu ve her iki grubun okullarını yaşam kalitesini orta düzeyin biraz üzerinde olumlu algıladığı görülmüştür. Öğretmen ve öğrencilerin YİBO' ların okul yaşam kalitesi ile ilgili en olumlu algıları kendi statülerine en olumsuz algıları ise okul yönetimine yönelik olmuş, kız öğrenciler ve bayan öğretmenlerin algılarının daha olumlu olduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerin öğrencileri kendilerinden, öğrencilerin ise okul yönetimini öğretmenlerinden daha olumlu algıladığının belirlendiği araştırmada öğretmenlerin okulun yaşam kalitesini genel olarak daha yüksek algıladığı görülmüştür.Adana il merkezine en uzak olan YİBO öğrencilerinin okula yönelik duyguları, okul yönetimi, öğretmenler, okuldaki sosyal etkinlikler, okul yaşam kalitesi ve kendilerine yönelik algıları daha olumlu olurken, okula yönelik duyguları ile okuldaki sosyal etkinliklere yönelik algıları en olumsuz olan öğrenciler, Adana il merkezine mesafe olarak en yakın olan YİBO' nun öğrencileri olarak belirlenmiştir. Benzer şekilde Adana il merkezine en uzak YİBO' larda görev yapan öğretmenlerin de okuldaki statülerine, okul yönetimini, okuldaki diğer öğretmenler ve öğretim programına yönelik algıları daha olumlu olmuş, okula yönelik duyguları ve okul yaşam kalitesi algıları en olumlu olan öğretmenlerin ise uzaklık bakımından Adana il merkezine orta mesafede olan YİBO öğretmenlerin olduğu saptanmıştır.Görüşmeler sırasında okul yaşam kalitesini düşük algılayan öğretmenlerin daha çok okulun fiziksel alt yapı yetersizlikleri, öğrencilerin hazır bulunuşluk düzeylerinin düşüklüğü, akademik başarısızlık, disiplin problemleri ve yatılı okul olmanın getirdiği ek sorumlulukları, algıları daha olumlu olan öğretmenlerin ise okulun fiziksel olarak sağladığı olanakları, arkadaşlık ortamı ve yöneticilerin olumlu ilgisini vurguladığı görülmüştür. Okul yaşam kalitesini düşük algılayan öğrencilerin okulun fiziksel özellikleri, öğretmenlerin ilgisi, arkadaşlık ortamı ve eğitim görme şanslarından dolayı memnun oldukları belirlenirken, okul yönetimi, öğretmenler ve okuldaki öğrencilerin bazı davranışlarından rahatsız oldukları saptanmıştır.Okul yaşam kalitesi algısı yüksek olan öğrencilerin ise görüşme sırasında çoğunlukla yemekhanede genellikle aynı yemeklerin çıkması, kapalı spor salonu olmayışı, oyun alanı eksiliği, okuldaki şiddet davranışları, öğrencilerin kaba ve küfürlü konuşmaları ve lavaboları temiz olmamasından şikâyet etkileri belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Okul Yaşam Kalitesi, Yatılı İlköğretim Bölge Okulları, Örtük Program, Öğretmen, Öğrenci.