Adana ili domates yetiştiriciliğinde fusarium solgunluğu'nun yaygınlığının belirlenmesi ve mücadele olanaklarının araştırılması

Bu çalışmada, Adana ili Yüreğir ve Karataş ilçelerindeki domates üretim alanlarında Fusarium oxysporum f.sp. lycopersici (FOL)'nin neden olduğu Fusarium Solgunluk Hastalığının tespiti yapılmıştır. Bu patojene karşı fungisitlerin (Hymexazole ve Fluazinam), biyolojik preparatların (T-22 Planter Box ve Trianum) ve dayanıklılığı teşvik ettiği bilinen bitki aktivatörlerinin (Messenger, Crop-Set, Isr-2000, Fosetyl-Al) in vitro çalışmalarla miseliyal gelişmeye etkisi ve serada saksı denemeleriyle hastalık oluşumuna etkisi araştırılmıştır. İncelenen alanlarda hastalığın yaygınlığı Karataş ilçesinde %29.2 Yüreğir ilçesinde % 49.7 bulunmuştur. Fungisitlerin FOL'ün miseliyal gelişmesine olan etkileri incelendiğinde fluazinam 1 ppm gibi düşük bir konsantrasyonda patojenin gelişmesini % 62 oranında engellerken hymexazole ancak 100 ppm' de %63'lük bir etkiye ulaşabilmiştir. Uçucu antibiyotik ve ikili kültürde uygulanan biyolojik preparatlar FOL'ün miseliyal gelişmesini %9.8 ile %37.2 arasında değişen oranlarda engellemişlerdir. Bitki aktivatörlerinden yalnızca fosetyl-al konsantrasyon artışına bağlı olarak FOL'ün miseliyal gelişmesini engellemiş 700 ppm'den sonra ise bu engelleme sabit olarak kalmıştır. Patojenin miseliyal gelişmesini engellemedeki etkisi açısından tüm uygulamalar arasında fosetyl-al başarılı bulunmuştur. Fungisit, bitki aktivatörü ve biyolojik preparatların FOL'ün hastalık oluşturması üzerine etkileri incelendiğinde ise her iki fungisit fluazinam ve hymexazole ayrıca aktivatörlerden messenger en düşük hastalık index değerini göstermiştir. İletim demetlerinde patojenin ilerleme hızını en iyi engelleyen hymexazole ve fosetyl-al olmuştur. Bu uygulamaların da etkinliği sırasıyla %80 ve %83 olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak fungisitlerle birlikte fosetyl-al uygulamasının Fusarium Solgunluğu ile mücadelede etkili olabileceği kanısına varılmıştır.