Adana ve Mersin illerinde domates ve biber yetiştirilen alanlarda tomato brown rugose fruit virus (ToBRFV)'un saptanması ve karakterizasyonu

Bu çalışma, 2022-2024 aralığında Adana ve Mersin illerinde yetiştirilen domates ve biber üretim alanlarında Tomato brown rugose fruit virus (ToBRFV)'nin saptanması ve karakterizasyonu amacıyla yürütülmüştür. Domates ve biber alanlarında simptomatolojik olarak ToBRFV ile bulaşık olduğundan şüphelenilen 45 farklı sera ve açık alanda 115 adet domates ve 51 adet biber bitkisinden olmak üzere toplamda 166 bitkiden sürgün, yaprak ve meyve örnekleri alınmıştır. RT-PCR çalışmaları, ToBRFV'ye spesifik ToBRFV-F ve ToBRFV-R primer çifti kullanılarak yapılmış ve ToBRFV ile bulaşık örneklerden 560 bp büyüklüğünde bandlar elde edilmiştir. PCR testleri sonucunda domates bitkilerinden alınan 40 örnekte (%34,8) ToBRFV saptanırken, biber bitkilerinden alınan örneklerin tamamı ToBRFV bakımından negatif bulunmuştur. TR6 ve TR2 kodlayan izolatlarla yapılan mekanik aşılama çalışmaları sonucunda ToBRFV domates ve biber bitkilerine aktarılmış, domates ve biber bitkilerinin yapraklarında mozaik, sararma, deformasyon gibi belirtiler gözlemlenmiştir. DNA dizileme çalışmalarında, TRy4, TRc9, TR4, TRc11,TR2 ve TR6 kodlu 6 farklı izolat kullanılmış ve dizi analizleri sonucunda, bu izolatlar dünyanın farklı ülkelerinden rapor edilen ToBRFV izolatları ile %99 oranında benzerlik göstermiştir. Bu çalışmada elde edilen izolatlar filogenetik ağaç üzerinde; TRy4, TRc9 izolatları aynı grupta yer alırken, TR4, TRc11, TR2 ve TR6 izolatı farklı bir gruba dahil olmuştur. Anahtar Kelimeler: Domates, Biber, ToBRFV, RT-PCR, Dizi Analizi