Adana Sporcu Sağlık Merkezine başvuran amatör futbolcularda elde edilen bulgular ve değerlendirilmesi

ÖZET İnsanlar ilk çağlardan itibaren beslenme ve ulaşım başta olmak üzere pek çok işi yerine getirebilmek için kas gücünü kullanmışlardır. Bu dönemde enfeksiyon hastalıkları ve savaşlara bağlı olarak insanlar daha genç yaşlarda, yaşlanmadan ölmekteydi. Ancak sanayi devrimi sonrası üretimde makinelerin, ulaşımda motorlu taşıtların kullanılması ile bir yönden kas gücü gereksinimi azalırken, diğer yandan enfeksiyon hastalıklarındaki başarılar ve sosyal koşullardaki iyileşmelere bağlı olarak ortalama yaşam süresi uzamıştır. Bu durum ise hareketsizliğe bağlı modern çağ hastalıkları dediğimiz bazı sağlık sorunlarının da artmasına yol açmıştır. Bugünlerde çocuklarımız oyunlarını sanal alemde oynamakta, yakındaki okula bile servis aracı ile gitmekte, yani yeterince fiziksel aktivite yapamamaktadırlar. Bu durum ise yakın dönemde obezite, uzak dönemde ise obezite ile ilişkili kronik hastalıkların görülme sıklığının artmasına neden olabilecektir. Hareketsizliğe bağlı rahatsızlıkların incelenmesi amacıyla ilk çalışmalar, 1950 yılından itibaren yapılmaya başlanmış olup, hala devam etmektedir. Bu çalışmaların sonucunda fiziksel aktivitenin organizmanın yaşam kalitesini artırdığı ve bazı hastalıkların oluşumunu engellediği kanıtlanmıştır. Örneklem grubunu 500 amatör sporcunun oluşturduğu tanımlayıcı tipdeki bu çalışma Adana sporcu sağlık merkezinde yapılmıştır. Bu çalışmada sporcuların yaş, eğitim durumu, medeni durumu, mesleği, alkol-sigara alışkanlığı, sakatlanma durumu, anne-baba mesleği ve spor durumları gibi demografik özellikleri yanında fizik muayene ve Laboratuvar bulguları yardımıyla spor eğitimi vermek ve varsa hastalıklarının erken tespiti amaçlanmıştır, ömeklem grubunun yaş ortalaması 18.0±3.9 (min:14 max:41), sporcuların ailesinde ortalama çocuk sayısı 3.8±1.8 olarak bulundu. Çocukların spora yönelmesinde babanın spor yapmasının önemli olduğu, sigara ve alkol gibi kötü alışkanlıklarını sporcularda daha düşük olduğu bulunmuştur. Sporcuların %33.4'ünde sinüs bradikardisi, %7.8'inde inkomplet sağ dal bloğu ve %0.4'ünde birinci derece A-V blok saptanmıştır. Sporcuların %8.4'ünde patolojik idrar bulguları ve %18.0'ında fungal enfeksiyonlara rastlanmıştır. Sporcuların Hb ortalaması 14.5+1.0 gr/dl olup %11.6'sında anemi bulunmuştur. Sporcuların hiçbirinde obeziteye rastlanmamış olup, kolesterol ortalaması 138.4±41.4 mg/dl, trigliserid ortalaması ise 111.4±41.8 mg/dl IXolarak bulunmuştur. Sigara içenlerin trigliserid ve kolesterol ortalamaları daha yüksek bulunmuştur. Beden kitle indeksi değerleri zayıf ve normal grupta olanların trigliserid- kolesterol ortalamaları kilolu grupta olanlara göre daha düşük bulunmuştur. Bu bulgular literatür bilgileri ile uyumlu olup, fiziksel aktivitenin kişilerin sağlık kapasitelerim artırdığı ve bazı kronik hastalıkların oluşumunu engellediği ya da daha az görülmesini sağladığı yönündedir. Anahtar Kelimden Amatör Sporcu, Bulgular, Sağlık Merkezi,