Adeziv kapsülit tedavisinde sanal gerçeklik tabanlı egzersiz programının etkinliğinin konvansiyonel egzersiz programı ile karşılaştırılması

Adeziv kapsülit (AK), omuz periartriti de denilen, aktif ve pasif omuz eklem hareketlerinde fonksiyonel kısıtlılığa yol açan bir durumdur. Son yıllarda fizik tedavi alanında kullanılmaya başlanan ve yenilikçi bir uygulama olan sanal gerçeklik (VR) tabanlı egzersiz programının AK hastaları üzerindeki etkisi tam bilinmemektedir. Bu çalışma, AK tedavisine yönelik VR ve konvansiyonel egzersiz programlarının etkinliğini karşılaştırmak ve bunların kontrol grubundan daha etkili olup olmadığını değerlendirmek amacıyla, tek kör, randomize kontrollü bir çalışma olarak dizayn edildi. Toplamda 90 AK tanılı hasta bilgisayar destekli randomizasyon yöntemi ile 3 gruba ayrıldı. VR tabanlı egzersiz programı haftada 5 gün olmak üzere toplam 15 seans, Konvansiyonel egzersiz programı haftada 5 gün olmak üzere 15 seans ve ev egzersiz programı ise tüm gruplarda haftada 5 gün olacak şekilde toplamda 15 seans uygulandı. İlk gruba VR tabanlı egzersizler ve ev egzersiz programı, ikinci gruba konvansiyonel egzersizler ve ev egzersiz programı, üçüncü gruba ise sadece ev egzersiz programı uygulandı. Hastalar tedavi öncesi, tedavi bitiminde (3. Hafta) ve 12. haftada ağrı (VAS), mobilite (EHA) ve fonksiyonellik (mCMS ve SPADI) ile değerlendirildi. Her üç grubun kendi içindeki değerlendirmelerinde ağrı, EHA ve fonksiyonellikte başlangıca göre anlamlı iyileşme görüldü. VAS aktivite, gece ve istirahat değerlerinde 3.hafta ve 12.haftada iyileşme VR ve Konvansiyonel grubunda kontrol grubuna kıyasla istatistiksel açıdan anlamlı bulundu (p<0,05). Omuz EHA derecelerine bakıldığında 3.hafta ve 12.hafta kontroldeki aktif fleksiyon, abdüksiyon, dış rotasyondaki artma VR grubunda konvansiyonel ve kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,05). 12.hafta kontrolde pasif omuz fleksiyon, abdüksiyon, dış rotasyondaki iyileşme VR grubunda kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı idi (p<0,05). mCMS incelendiğinde 3.hafta kontrolde VR grubundaki fonksiyonel iyileşme Konvansiyonel ve kontrol gruplarından anlamlı düzeyde yüksekti (p<0,05). 12.hafta kontroldeki mCMS dikkate alındığında VR grubundaki fonksiyonel iyileşme diğer iki gruba kıyasla anlamlı düzeyde yüksek saptandı (p<0,05); aynı zamanda konvansiyonel grubundaki iyileşme de kontrol grubundan istatistiksel açıdan anlamlı bulundu (p<0,05). SPADI değerleri dikkate alındığında, 3.hafta kontrolde VR grubundaki fonksiyonel düzelme kontrol grubundan istatistiksel açıdan anlamlı bulundu (p<0,05). 12.haftada kontroldeki SPADI ise VR grubundaki fonksiyonel düzelme diğer iki gruba kıyasla anlamlı düzeyde yüksek saptandı (p<0,05). Sonuç olarak AK hastalarında VR tabanlı egzersiz programının ağrı, EHA ve fonksiyonellik üzerinde olumlu etkilere sahip olduğu görülmüştür. Ayrıca, VR tabanlı egzersiz programının omuz EHA ve fonksiyonelliği üzerinde konvansiyonel egzersiz programına kıyasla daha üstün etkiler sağladığı değerlendirilmektedir.