Adli kontrol tedbirleri kapsamındaki programların sosyoekonomik faktörler bağlamında tekrar suç işleme üzerindeki etkisi: ABD örneği

Ceza adalet sisteminin içindeki müdahalelerin suç oranlarını, tekrar suç işlemeyi, toplumsal düzeni korumayı nasıl etkilediğini anlayabilmek için uzun süredir çaba harcanmaktadır. Bu tartışmayı daha sağlam bir zemine oturtabilmek için aslında daha temel ama önemli bir soru sormamız gerekebilir: Suçun tanımının ne olduğu, neden bireylerin suç işlemek istedikleri (ya da suç işlemek zorunda kaldıkları) gibi. Yanıtın nasıl verildiğinden bağımsız olarak (Beccaria, 1764; Becker, 1968; Des Rosiers ve Bittle, 2004) zamanla, toplumlar, akademisyenler, bilim insanları sadece bireysel güdüleri değil, suçu etkileyen daha geniş ekonomik ve sosyal ortamları da incelemeye başlamışlardır. Çalışma, 2001'den 2023'e kadar Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Adalet İstatistikleri Bürosu'ndan alınan eyalet düzeyindeki yıllık tutukevi anketleri verilerini kullanarak, haftalık ortalama ücretler aracılığıyla ABD'deki adli kontrol tedbiri kapsamında uygulanan programların yeniden suç işleme üzerindeki etkisini incelemektedir. Eyalet düzeyinde analiz yaparak, hapsedilmemiş bireylere yönelik uygulanan bu programların yeniden suç işleme oranına nasıl ışık tuttuğunu araştırmaktadır. Çalışma her ne kadar bir ABD-Türkiye karşılaştırması olmasa da politika önerileri sunabilmek ve ileriki zamanlarda çalışmayı bir sonraki aşamaya geçirebilmek ve Türkiye için daha kapsamlı çalışmalar yapabilmek için 2009-2023 senelerini kapsayan ve Türkiye verisi ile hazırlanmış uygulamalı ekonometrik bir inceleme de bulunmaktadır. Ancak Türkiye için benzer zaman serisinde ve uygulamalı analizler yapılacak adli kontrol tedbiri kapsamında uygulanan programların verileri bulunmadığı için ve analizleri benzer oranda yapabilmek ve sonuçları benzer oranda yorumlayabilmek için denetimli serbestlik oranı verisi kullanılmıştır. Piyasa, kurumsal, makroekonomik ve demografik faktörleri bir araya getiren bu çalışma, değişken belirsizliğini gidermek için bir Bayesci Model Ortalaması (BMA) kullanmaktadır. Bulgular, ABD'de uygulanan adli kontrol tedbiri kapsamında uygulanan programlarının saatlik ortalama ücretler üzerinde etkisi olduğunu ve dolaylı olarak da tekrar suç işleme arasındaki olası bağlantıyı açıklayabileceğimizi göstermektedir.