Adli ve önleme aramaları

Gerçeği açığa çıkarmayı amaçlayan Ceza Muhakemesinin amacına ulaşmak için başvurduğu en önemli koruma tedbirleri arama ve el koyma tedbirleridir. Bu tedbirlerin hukuki çerçevede uygulanabilmesi, kanunun gereği gibi yürütülerek hükmün infazı açısından oldukça önemlidir. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi gibi uluslararası belgelerde de yer alan insanın özel hayatının gizliliği, konutun dokunulmazlığı, mülkiyet edinme gibi anayasal güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklere doğrudan müdahale eden arama ve el koyma tedbirleri, bu hakların istisnası oldukları gibi kanun dışı işlerle mücadele ve toplumun güvenliği için de kullanılması gereken bir yöntemdir. Bu sebepten dolayı özgürlük ve güvenlik dengesinin bozulmaması ve halkın adalete olan adalete olan inancının sarsılmaması için bu tedbirlerin kanun çerçevesinde yapılması gerekmektedir. Çalışmamızın amacı CMK'nın amacını gerçekleştirmede en etkili yöntemlerden olan arama ve el koyma tedbirlerini açıklamak, bu tedbirlerin ulusal ve uluslararası hukuk çerçevesinde gerçekleştirebilmenin yollarını göstermek, bu tedbirlerin uygulanmasındaki aksaklıkları belirlemek, teori ile pratiği karşılaştırmak ve kanuna aykırı arama ve el koyma durumlarının sonuçlarını açıklamaktır. Bu amaçla hazırladığımız çalışma dört bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde genel olarak arama tedbirinin tanımı, amacı, hukuki niteliği, şartları, icrası ve özel arama halleri alınmıştır. İkinci bölümde arama çeşidi olan Adli aramanın tanımı, hukuki niteliği, icrası, aramalarda bulunacak kişiler ve aramanın sona ermesi araştırılmıştır. Ayrıca 15 Temmuz darbe girişimiyle çıkarılan KHK'larda adli aramalarda yapılan değişiklikler de verilmiştir. Üçüncü bölümde ise bir koruma tedbiri olarak önleme aramasının tanımı, amacı, hukuki niteliği, şartları, icrası üzerinde durulmuştur. Dördüncü bölümde ise hukuka aykırı aramanın ne olduğu, cezai sorumluluğu ve aramalara adli ve önleme aramalarına ilişkin mahkeme kararları verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Arama, Önleme, Adli, Suç, Özel Hayat, Konut Dokunulmazlığı