Adölesan baş üstü fırlatma sporcularında skapular diskinezinin omuz propriyosepsiyonu ve stabilizasyonuyla ilişkisinin incelenmesi

Adölesan sporcularda tekrarlı omuz hareketlerini içeren spor branşlarında baş üstü fırlatma aktivitelerinde tek taraflı üst ekstremite fonksiyonunun fazla olması nedeniyle yaygın olarak skapular diskinezi görülmektedir. Buna bağlı olarak omuz propriyosepsiyonunda ve stabilizasyonunda değişiklik olduğuna dair bilgiler net değildir. Çalışmamızın amacı; adölesan baş üstü fırlatma sporcularında skapular diskinezinin omuz propriyosepsiyonu ve stabilizasyonuna olan etkisinin araştırılmasıdır. Çalışmamız voleybol, basketbol ve hentbol spor branşlarındaki adölesanlar ve sedanter adölesanlar ile gerçekleştirildi. Katılımcıların demografik bilgileri kaydedildi. Katılımcıların skapular diskinezileri Lateral Skapular Kayma Testi (LSKT) ve Skapular Diskinezi Testi (SDT), omuz propriyosepsiyonları lazer imleç yardımlı açı tekrarlama testi, omuz stabilizasyonları Üst Ekstremite Y Denge Testi (ÜEYDT) ile değerlendirildi. Çalışmamıza 36'sı kadın toplamda 89 gönüllü adölesan dahil edildi. Katılımcıların 48'i sporcu (13 voleybol, 22 basketbol, 13 hentbol) ve 41'i sedanter adölesandı. LSKT sonuçları sporcu grubunda, voleybolcuların 2'sinde (%15,4), basketbolcuların 3'ünde (%13,6), hentbolcuların 8'inde (%61,5) ve sedanter grupta 7'sinde (%17,1) skapular diskinezi pozitif olarak gözlendi. SDT sonuçlarına göre sporcularda, voleybolcularda 6 (%46,2), basketbolcularda 14 (%63,6) ve hentbolcularda 3 (%23,1), sedanter grupta ise 27 adölesanda (%65,9) normal skapular ritim görüldü. Lazer imleç yardımlı açı tekrarlama testi incelendiğinde gruplar arasında propriyosepsiyon testinin sağ kol 90o fleksiyon, sağ kol 90o abduksiyon, sol kol 90o fleksiyon ve sol kol 90o abduksiyon olmak üzere bütün pozisyonlarının ortalama değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar gözlendi (sırasıyla, p<0,001; p=0,002; p<0,001; p<0,001). Üst Ekstremite Y Denge Testi sonuçlarına bakıldığında gruplar arasında sağ süperolateral, sağ inferolateral, sol süperolateral ve sağ inferolateral uzanma yönlerinin ortalama değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar gözlendi (sırasıyla, p<0,001; p=0,004; p<0,001; p<0,001). Skapular diskinezinin omuz propriyosepsiyonu ve stabilizasyonuyla ilişkisi incelendiğinde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık görülmedi. Hem çeşitli baş üstü fırlatma spor branşlarındaki oyuncuların hem de bu oyuncuların sedanter kontrol gruplarıyla karşılaştırıldığı skapular diskinezi, omuz stabilizasyonu, omuz propriyosepsiyonu, omuz fonksiyonu ve omuz yaralanmaları gibi çeşitli parametrelerin eş zamanlı değerlendirildiği daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Adölesan, skapular diskinezi, propriyosepsiyon, stabilizasyon, sporcu