Adölesanlarda diyetin inflamatuar indeksinin inflamatuar belirteçler ve metabolik sendrom bileşenleri ile ilişkisi

Adölesanların genel özellikleri, beslenme alışkanlıkları ve besin tüketim durumlarının saptanarak diyetin inflamatuar indeksi (Dİİ) ile inflamasyon belirteçleri, metabolik sendrom (MetS) prevalansı ve metabolik sendrom bileşenleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla yapılan bu çalışmaya, T.C Sağlık Bilimleri Üniversitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Polikliniği'ne başvuran 10-16 yaş arasındaki 343 adölesan birey katılmıştır. Bireylere sosyodemografik özelliklerini, beslenme alışkanlıklarını ile fiziksel aktivite durumlarını değerlendirmeye yönelik anket formu uygulanmış olup, antropometrik ölçümleri alınmıştır. Metabolik sendromun değerlendirilmesi amacıyla alınan kan örneklerinden açlık kan glikozu, açlık insülin ve lipit profili gibi biyokimyasal belirteçlerin dışında sedimentasyon, lökosit, CRP, TNF-α ve IL-6 gibi inflamasyon belirteçlerinin analizi de yapılmıştır. Ayrıca bireylerden alınan üç günlük besin tüketim kaydından elde edilen besin ögelerinin tüketim ortalamalarına göre Dİİ skorları hesaplanmıştır. Çalışmaya katılan bireylerin Dİİ skorlarının ortalaması erkeklerde 3,9±0,65, kızlarda ise 3,5±0,87 olarak belirlenmiştir. Dİİ skorlarına göre çeyreklere ayrılan bireylerin sedimentasyon, lökosit ve CRP düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık olmamasına rağmen (p>0,05), 4.çeyrekteki bireylerin TNF-α ve IL-6 düzeylerinin diğer çeyreklerden yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Yapılan çoklu regresyon analizinde ise diğer inflamatuar belirteçlerden bağımsız olarak sadece IL-6 ile Dİİ arasında pozitif bir ilişkinin olduğu (β=0,272; p<0,05) tespit edilmiştir. Dİİ skorları yüksek olan gruptaki bireylerin diğer bireylere göre günlük ortalama enerji, protein, karbonhidrat, toplam yağ, doymuş yağ, kolesterol, demir ve B12 alımlarının yüksek; posa, beta karoten, folik asit ve C vitamini alımlarının ise düşük olduğu görülmüştür (p<0,05). Bireylerin açlık kan glikozu ve sistolik kan basıncı ortalaması ile metabolik sendrom prevalansının 1.çeyrekten 4.çeyreğe doğru anlamlı bir artış gösterdiği belirlenmiştir (p<0,05). Sonuç olarak Dİİ'nin adölesanlarda diyetin inflamatuar yükünün belirlenmesinde kullanılanılabilir bir indeks olduğu ve Dİİ skorlarının yüksek olmasının MetS riskini arttırdığı saptanmıştır. Bu nedenle adölesan bireylerin günlük önerilen enerji ve besin ögelerini karşılaması ve antiinflamatuar olan besinleri tüketmesi diyetinin inflamatuar yükünün azalmasına, büyüme ve gelişmelerinin sağlıklı şekilde devam etmesine ve kronik hastalıkların önlenmesine neden olacağı düşünülmektedir.