Adölesanlarda diyetin inflamatuar indeksinin yeme davranışı ve obezite ile ilişkisi

Bu araştırma, adölesanların besin tüketimlerinin değerlendirilerek diyet inflamatuar indeks (Dİİ) ile yeme davranışları ve obezite arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma, 2022 yılında, Kayseri Özel Melikgazi Hastanesi Beslenme ve Diyet polikliniğine başvuran 10-19 yaş arası 141 (75'i kız, 66'sı erkek) adölesan ile yürütülmüştür. Araştırmada bireylerin sosyodemografik özellikleri, antropometrik ölçümleri, yeme davranışları ve üç günlük besin tüketim kayıtları incelenmiş, Dİİ puanları hesaplanmıştır. Özdoğan, Y. tarafından geliştirilen ve 58 yeme davranışı ifadesi içeren "Adölesanlarda Yeme Davranışı Ölçeği" (AYDÖ) kullanılmıştır. Araştırmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 13,0±2,1 yıldır. Beden kütle indeksi (BKİ) z skor sınıflamasına göre bireylerin %19,9'u şişman olarak değerlendirilmiştir. Bireylerin Dİİ puanı çeyrekliklere ayrılmıştır. Dİİ puanı en az "-7,14", en çok "+7,71" olarak hesaplanmıştır, ortalaması ise 1,9 ± 3,05'tir. Bireylerin AYDÖ puanlarının ortalaması 324,3 ± 63,5'tir. Bireyler AYDÖ puanlarına göre %27,6'sı orta, %66,7'si iyi, %5,7'si çok iyi olarak sınıflandırılmıştır. Dİİ ve AYDÖ skorlarında cinsiyete göre anlamlı farklılık tespit edilmemiştir (p>0,05). Bireylerin Dİİ çeyrekliklerine göre antropometrik ölçümleri ve yeme ölçeği puanları benzerdir (p>0,05). Dİİ ile alınan enerji, karbonhidrat, protein, yağ, posa, A vitamini, D vitamini, E vitamini, folik asit, kalsiyum arasında negatif yönlü korelasyon bulunmuştur. (sırasıyla r=-0,433, -0,411, -0,267, -0,370, -0,711, -0,432, -0,370, -0,680, -0,649, -0,267; p≤0,001). Bireylerin yeme ölçeği puanları ile A ve D vitamini alımları arasında pozitif yönlü korelasyon bulunmuştur (sırasıyla r= 0,226 ve 0,189; p<0,05). Ayrıca bireylerin yeme ölçeği puanları ile vücut yağ yüzdeleri arasında da pozitif yönlü bir korelasyon mevcuttur (r=0,171, p<0,05). Sonuç olarak; adölesan bireyler arasında Dİİ puanları ile yeme ölçeği puanı ve BKİ değerleri arasında anlamlı bir ilişki belirlenmemiştir. Dİİ ve yeme ölçek puanları ile enerji ve besin ögesi alımları arasında korelasyonlar mevcuttur. Adölesanların gereksinmelerini yeterli düzeyde karşılamalarının ve antiinflamatuar özellikte beslenmenin, büyüme ve gelişmelerinin sağlıklı bir şekilde devam etmesine ve inflamasyonla ilişkili kronik hastalıkların önlenmesine destek olacağı düşünülmektedir.