Adölesanlarda obezite ve problemli internet kullanımı ilişkisinin belirlenmesi

Dünyada ve ülkemizde her yaş grubunda obezite önlenebilir ölüm nedenleri arasında yer almaktadır. Son yirmi yılda adölesan sağlığını olumsuz etkileyen ve obeziteye yol açan önemli faktörlerden biriside teknoloji bağımlılığıdır. Teknolojinin gelişmesiyle artan internet bağımlılığı; sigara, alkol ve madde bağımlılığı gibi tehlikeli bir bağımlılık olarak öne çıkmaktadır. Yapılmış olan birçok çalışmada, teknoloji bağımlılığının sağlığı olumsuz etkilediği saptanmıştır. Bu çalışmada adölesanlarda obezite ve problemli internet kullanımı ilişkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmamızın evrenini Gaziantep ili özel Erdem kolejinde okuyan tüm 10-19 yaş arası adölesanlar (n=756) oluşturmaktadır. Çalışma kısıtlılıkları nedeni ile tüm evrenin %63.53'üne ulaşılabilmiştir (n=474). Çalışmada adölesanların sosyodemografik verilerini, beslenme ve fiziksel aktivite alışkanlıklarını belirleyen anket formu ile geçerlik güvenirliği Ceyhan ve ark. tarafından yapılmış problemli internet kullanım ölçeği yüz yüze görüşme tekniği ile uygulanmış, vücut kitle indeksini belirlemek için katılımcıların boy ve kilo oranları araştırmacı tarafından ölçülmüştür. Edilen verilere göre çalışmamıza katılan adölesanların yaşları en düşük 10, en yüksek 19 ( =14.94 ± 2.09) dur. Katılımcıların yarısından fazlasını (%62) 15 yaş ve üstü bireyler oluşturmuştur. Öğrencilerin % 51.7' si erkek , % 48.3 kız oluşmaktadır. Vücut kitle indeksi değerleri tüm grubun % 34.8'inin normal sınırların üzerinde (kilolu ve obez) olduğu, cinsiyet dağılımları erkeklerin (%37.6) obez ve kilolu olma oranının kızlara (%32.9) göre istatistiksel olarak daha fazla olduğu görülmektedir (p<0.05). Kız öğrencilerin problemli internet kullanımı davranışlarının ( ±SS =62.87± 20.82) erkeklere göre ( ±SS =70.43±22.17) daha az olduğu, aralarındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur. Obez olan bireylerin diğer gruplara göre problemli internet kullanımı ölçeğinden aldıkları puan ortalamaları daha yüksek bulunmuştur. Yaş, cinsiyet, sosyoekonomik durum ve sağlıksız beslenme alışkanlıkları (kahvaltı yapmama, yatmadan önce ve internet karşısında atıştırma) ile problemli internet kullanımı arasında istatistiksel olarak fark bulunmuştur (p<0.05). Fakat fiziksel aktivite oranı ile problemli internet kullanımı ölçeği puan ortalamaları arasında fark olmadığı saptanmıştır (p>0.05). Problemli internet kullanımı ve obezitenin zararları sadece adölesanları değil tüm toplumu etkilemektedir. Obezite ve problemli internet kullanımı prevelansının saptanması için periyodik taramalar yapılmalı, obezite oranlarının düşürülmesi ve ideal kilonun korunması için düzenli fiziksel aktivite ve sağlıklı beslenme konusunda eğitim programları hazırlanmalı ve rehberlik hizmetleri verilmelidir.