Adolesanların fastfood tüketiminin amatör düzeyde spor yapan ve yapmayanlar açısından karşılaştırılması

Beslenme alışkanlıkları ve sportif faaliyetler bireylerin sağlığını etkileyen önemli faktörlerdendir. Günümüzde değişen yaşam şartları ve çalışma koşulları fastfood tüketimini arttırmaktadır. Artan fastfood tüketimi yetişkinleri ve gençleri etkileyerek çeşitli sağlık sorunlarına sebep olmaktadır. Bu çalışmanın amacı adolesanların fastfood tüketiminin amatör düzeyde spor yapan ve yapmayanlar açısından karşılaştırılmasıdır. Bu çalışmada nedensel karşılaştırma kullanılmıştır. Katılımcılara demografik özelliklerini, fastfood tüketim tercihlerini, beslenme özelliklerini, spor yapma durumlarını, hangi düzeyde yaptıklarını belirlemek amacıyla yüz yüze anket uygulanmıştır. 406 katılımcının 238'i kadın, 168'i erkektir. Katılımcılar 14-18 yaş aralığındadır. Araştırmaya adolesan dönemde olan ve örgün öğretime devam eden ortaöğretim öğrencileri katılmıştır. Araştırmanın istatistiksel analizleri SPSS 28.0 paket programı kullanılarak yapılmış, veriler ki-kare analiziyle elde edilmiştir. Yapılan istatistiksel analiz sonucunda katılımcıların %46,6'sının (n=189) spor yaptığı, %53,4'ünün (n=217) spor yapmadığını tespit edilmiştir. Fastfood tüketimi ile amatör düzeyde spor yapma durumu incelendiğinde, fastfood tüketen bireylerin %48,8'inin (n=145) spor yaptığı, %51,2'sinin (n=152) ise spor yapmadığı belirlenmiştir. Araştırma bulgularına göre fastfood tüketimi amatör düzeyde spor yapan adolesanlar arasında tercih edilme oranının yüksek olduğu görülmüştür. Fastfood tüketenlerin %73,22sinin erkek, %73,1'inin kadın katılımcılar oluşturmaktadır. Beden Kitle İndeksi (BKİ) persentil sınıflamasına göre normal (≥5-<85) olan katılımcılar %74,4 oranında fastfood tüketmektedir. Anne eğitim düzeyi arttıkça katılımcıların sportif faaliyetler ile ilgilenmesinde artış olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak adolesanlar evlerinden uzakta uzun saatler geçirdiğinden yeme biçimlerinde değişiklikler meydana gelmiştir. Spor ve sağlıklı beslenme alışkanlıklarının kazanılmasında çocukluk ve adolesan dönemi önemlidir. Bu bağlamda, gençlerin spora yönlendirilmesi, okullarda beslenme eğitimi derslerinin verilmesi ve çocuklara beslenme okuryazarlığının kazandırılmasıyla gençlerin hem fiziksel aktivite düzeylerini artırmalarına hem de sağlıklı beslenme alışkanlıkları geliştirmelerine yardımcı olabilir. Anahtar Sözcükler: adolesan, beslenme, beslenme alışkanlıkları, fastfood beslenme, spor