1840 (H.1256) tarihli Temettuat ve Nüfus defterlerine göre Balya kazasına bağlı Yörükan Cemaatlerinin sosyo-ekonomik ve demografik yapısı

Temettuat defterleri, Tanzimat Döneminde Osmanlı Devleti'ndeki yerleşim birimlerinin sosyo-ekonomik yapısını ortaya koyması açısından büyük bir öneme sahiptir. Defterlerden ilgili yerin demografisi, mesleki yapısı, tarım ve hayvancılık faaliyetleri, yıllık gelirleri ve ödedikleri vergi gibi birçok bilgi elde etmek mümkündür. 1840 yılında Balya kazasına bağlı Yörükan cemaatlerinin sosyo-ekonomik ve demografik yapısını ortaya çıkarmak amacıyla hazırlanan bu çalışmaya Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi'ndeki 1206 numaralı Nüfus defteri ve Maliye Nezareti Temettuat Defterleri serisi içinde bulunan 7233, 7237 ve 7240 numaralı Yörükan cemaatlerinin Temettuat Defterleri ana kaynak olmuştur. Ayrıca tetkik ve inceleme eserlerden faydalanılmıştır. Üç bölümden oluşan çalışmanın ilk bölümünde Yörüklerin tarihi, genel özellikleri ve yaşayışları hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde, nüfus ve Temettuat defterlerine göre hane reisi ile birlikte hanede yaşayan erkeklerin adı, baba adı, varsa lakap ve unvanları, fiziksel özellikleri ve yaşları ile ilgili elde edilen istatistiki veriler doğrultusunda Yörükan cemaatlerinin tipolojik özellikleri ve nüfus yapıları incelenerek sosyal ve demografik özellikleri ortaya çıkarılmıştır. Üçüncü bölümde, Temettuat defterlerinde yer alan hanelere kayıtlı olan tarla, bağ dönümleri, zeytincilik ve hayvancılığın yanı sıra toplam servet ve gelirleri ele alınarak Yörükan cemaatlerinin iktisadi yapısı ile ilgili değerlendirmeler yapılmıştır. Böylece Temettuat defterlerinin sosyal ve iktisadi tarih araştırmaları için zengin bir kaynak teşkil ettiği ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışma Balya kazasının ve bölgede yaşayan Yörüklerin tarihine katkı sunmak amacıyla yapılmıştır.