Adorno'da yeni müziğin felsefesi

Theodor W. Adorno'nun Yeni Müziğin Felsefesi çalışması, Aydınlanmanın Diyalektiği'nin genişletilmiş bir ek arasözü olarak anlaşılabilir. Bu arasöz, çalışmanın oluşturduğu alanlardan birisidir. Bu tezde, Adorno'nun yeni müzik anlayışı, kültür endüstrisi bağlamında incelenmiştir. Bu çerçevede, metafizik arka plan olarak kültür endüstrisinin sanatla olan ilişkisi üzerinde durulmuştur. Kültür endüstrisi, geç kapitalizmde düzenekler kullanan kültürün bir durumudur. Kültür endüstrisinin kavramları statükonun kavramlarıdır. Bu kavramlar insanlar tarafından analiz edilmeden kabul edilir. Kültür endüstrisinin düzenekleri sayesinde bilinç uyumu kanıksar. Sanat, Aydınlanma aklı tarafından etki altına alınır. Sanat, sistem altındaki kültür endüstrisinin konformist baskısına maruz kalır. Bu baskı altında sanat eserleri, kültür endüstrisinin meta ürünleri olarak üretilirler. Yeni müziğin bestecilerinden Schönberg'in kompozisyonu statükoya karşı müziği rasyonelleştirir. Bu anlayış, toplumun kültür endüstrisi yapısına boyun eğmesine karşı çıkar. Buna karşın Stravinsky'nin müziği konformisttir. Bu müziği devrimci diye nitelemek zordur. Daha ziyade bu müzik yapıcıdır. Adorno yeni müzikte rasyoneliteyi savunur. Müzik kendi biçimsel yasalarına göre toplumsal antinomileri temsil etmelidir. Bu tezde, Adorno'nun yeni müziğe yaklaşımı ve yeni müziği nasıl anlamamız gerektiği çözümlenmeye çalışılmıştır.