Adıyaman ilinde kronik böbrek yetmezliği tanısıyla hemodiyalize alınan hastalarda influenza ve pnömokok aşılarıyla ilgili bilgi düzeyi ve aşılanma oranlarının araştırılması

Amaç: Hemodiyaliz hastalarında immün sistem yanıtının bozulması nedeniyle aşıyla önlenebilen hastalıklar olan influenza virüs ve pnömokok enfeksiyonlarına bağlı morbidite ve mortalite önemli ölçüde artmıştır. Bu nedenle hemodiyaliz hastalarının influenza ve pnömokok aşılarıyla aşılanması önerilmektedir. Bu çalışmada, Adıyaman il ve ilçelerinde hemodiyaliz tedavisi alan hastaların influenza ve pnömokok aşılarıyla ilgili farkındalık düzeyi, aşılanma oranı ve aşılanmayı etkileyen faktörler araştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu tanımlayıcı anket çalışması Nisan 2018 - Mayıs 2018 tarihleri arasında Adıyaman Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Besni Devlet Hastanesi, Kahta Devlet Hastanesi ve Gölbaşı Devlet Hastanesi hemodiyaliz ünitelerinde tedavi alan hastalarda yapılmıştır. Bulgular: Çalışmaya ortalama yaşı 55,3±16,3 (min.18-maks.100) yıl olan 190 hemodiyaliz hastası dahil edildi. Hastaların %53,7'si hemodiyaliz tedavisi alması nedeniyle enfeksiyon hastalıklarına karşı aşı yaptırması gerektiğini biliyordu. Hastaların %44,7'si influenza aşısıyla aşılanması gerektiğini ifade etti. Pnömokok aşısıyla aşılanması gerektiğini bilen hasta yoktu. İnfluenza aşısı ile aşılananların oranı %61,1'di ve hiçbir hasta pnömokok aşısı ile aşılanmamıştı. Lojistik regresyon analizinde "grip aşısı farkındalığının olması" (Odds oranı (OR): 19,6 %95 Güven Aralığı (GA) : 6,34-60,89; p<0,001), "ilçe merkezindeki diyaliz merkezlerinde tedavi almak" (OR: 17,53; GA: 6,83-44,96; p<0,001) ve "iki yıldan uzun süreli diyaliz tedavisi almak" (OR: 2,79; GA: 1,10-7,05; p=0,030) aşılanma durumunu etkileyen en önemli pozitif prediktörler olarak saptandı. Sonuç: Bu çalışma, Adıyaman ilindeki hemodiyaliz hastalarında influenza aşısıyla aşılanma oranlarının "Sağlıklı İnsan 2020" (Healthy People 2020) hedeflerine göre oldukça düşük olduğunu ve hiçbir hemodiyaliz hastasının pnömokok aşısıyla aşılanmadığını göstermiştir. Hastaların influenza ve pnömokok aşılarıyla ilgili farkındalığını artırmaya yönelik stratejilerin geliştirilmesi aşılanma oranlarına olumlu etki sağlayacaktır. Bunun yanı sıra diyaliz sorumlu hekimlerinin ek iş yükünün azaltılması, aşılanma oranlarının artmasını katkı sağlayacak diğer önemli bir faktör gibi gözükmektedir. Anahtar kelimeler: hemodiyaliz, influenza, pnömokok, aĢılama, bilgi düzeyi