Afet bilinci ve eko-anksiyetenin afete hazırlık davranışlarına etkisi: İstanbul örneği

Baba, P. (2024). Afet Bilinci Ve Eko-Anksiyetenin Afete Hazırlık Davranışlarına Etkisi: İstanbul Örneği. Yeditepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Acil Durum ve Afetlerde Sağlık Yönetimi Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi. İstanbul. Amaç: Bu araştırma, İstanbul'da yaşayan bireylerin afet bilinci ve ekolojik anksiyete düzeylerinin afete hazırlık davranışları üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Ayrıca, afet bilinci ve ekolojik anksiyetenin bireylerin afete hazırlık süreçlerinde nasıl bir rol oynadığını ve bu faktörlerin demografik verilere göre nasıl şekillendiğini belirlemeyi hedeflemektedir. Yöntem: Bu çalışmada, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma, İstanbul'da yaşayan 18 yaş ve üzeri bireylerden oluşan bir örnekleme dayanmaktadır. Örneklem büyüklüğü 384 olarak hesaplanmış, ancak araştırma 405 katılımcıyla tamamlanmıştır. Veri toplama aracı olarak "Demografik Bilgi Formu", "Afetlere Yönelik Hazırlık İnanç, Değer, Tutum ve Davranış Değerlendirme Ölçeği" ve "Eko-anksiyete Ölçeği" kullanılmıştır. Yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi gibi demografik faktörlerin bu ilişkiler üzerindeki etkileri de detaylı bir şekilde değerlendirilmiştir. Toplanan veriler, SPSS 25.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin normal dağılıp dağılmadığı Kolmogorov-Smirnov testi ile kontrol edilmiştir. Analizlerde tanımlayıcı istatistikler (ortalama, standart sapma, frekans, oran), Independent t testi ve One Way Anova Testi kullanılmıştır. Post-hoc analizlerde Games Howell ve LSD testlerinden yararlanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan bireylerin %61,2'si kadın, %38,8'i erkektir. Katılımcıların ekolojik anksiyete düzeyleri arttıkça afete hazırlık düzeylerinin de arttığı gözlemlenmiştir. Afete hazırlık davranışları ile afet bilinci arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Cinsiyet, yaş, eğitim durumu ve medeni durum gibi demografik faktörlerin afete hazırlık tutumlarını etkilediği belirlenmiştir. Kadınlar, 31-50 yaş arası bireyler, üniversite mezunları ve evliler afete hazırlık konusunda daha yüksek düzeydedir. Sonuç: Ekolojik anksiyete düzeyi arttıkça afete hazırlık düzeyi de artmaktadır. Afet bilincinin artırılması, doğal afetlerde can ve mal kaybını azaltabilir. Bu amaçla kitle iletişim araçları ve eğitim kurumlarının etkin kullanılması önerilmektedir. Ayrıca, afet hazırlık davranışlarını etkileyen inanç, değer ve tutumların daha geniş kapsamlı bir şekilde incelenmesi için daha büyük örneklem grupları üzerinde benzer çalışmalar yapılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Afet, Davranış, Değer, İnanç, Tutum, Ekolojik Anksiyete