Afet eğitimi konusunda ilkokul hayat bilgisi ve sosyal bilgiler ders kitaplarının yeterliği

Bu araştırmada ilkokulda verilen afet eğitimi konusunda ilkokul hayat bilgisi ve sosyal bilgiler ders kitaplarının yeterliği incelenmiştir. Araştırma kapsamında hayat bilgisi ve sosyal bilgiler ders kitaplarında yer alan afet eğitimi konusunda öğretmenlerin görüşleri değerlendirilmiştir. Çalışmada nicel araştırma yaklaşımı ve betimsel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2024-2025 eğitim öğretim yılında Kahramanmaraş İli'nde görev yapan sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise evren içerisinden tabakalı örnekleme yöntemi ile belirlenen 136 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada öğretmenlerden veri toplamak amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen anket formu kullanılmıştır. Anket formu 33 maddeden meydana gelmekte olup, anketin geçerlik ve güvenirliği uzman görüşleri ile belirlenerek son hali verilmiştir. Anket formundaki ifadelerde öğretmenlerin ders kitaplarında yer alan afet eğitimi ile ilgili kazanımları, görselleri ve içerikleri değerlendirmesi amaçlanmıştır. Anket formunun hazırlanmasında, programda yer alan kazanımlar, ilgili literatür ve uzman görüşlerinden faydalanılmıştır. Ayrıca afet türleri ile ilgili, afet eğitiminde görsel, içerik, kazanım, uygulama/etkinlikler değerlendirilmiştir. Araştırma verilerinin analizinde nicel veri analiz yöntemleri kullanılmıştır. Bu kapsamda araştırmacı tarafından anket geliştirilmiş ve anketin güvenirliği test edilmiştir. Analizler SPSS24 veri analiz programı ile test edilmiştir. Analizlerde güvenirlik analizleri, betimsel istatistikler ve anketin toplam puanları ile demografik özellikler arasında karşılaştırmalar yapılmıştır. Araştırma sonucunda ders kitaplarının bilgi kazandırma açısından başarılı olduğu, ancak beceri geliştirme ve uygulamalı öğrenme konusunda eksiklikler taşıdığı bulunmuştur. Erkek öğretmenlere göre ders kitaplarının afet eğitimi yeterliklerinin daha yüksek olduğu görülmüştür. Sonuç olarak araştırmaya katılan sınıf öğretmenlerine göre hayat bilgisi ve sosyal bilgiler ders kitaplarının afet eğitimi bakımından yeterliğinin orta düzeyde olduğu, mesleki kıdemi düşük olan öğretmenlere göre ders kitaplarının yeterlik düzeyinin daha düşük olduğu ve erkek öğretmenlere göre de bu algının düşük olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma kapsamında ders kitaplarının afet eğitimi bakımından beklenen düzeyde yeterliğe sahip olmadığı ve geliştirilmesi gerektiği anlaşılmıştır.