Afet yönetimi kapsamında depreme müdahale yeterliliği üzerine sosyolojik bir araştırma: Malatya ili örneği

Doğal afetler dünyanın var oluşundan beri meydana gelmektedir. Tüm toplumlar bugüne kadar çeşitli doğal afetlere maruz kalmıştır. Toplumların tamamını etkileyen doğal afetlerin toplumsal sonuçları olduğu, sosyal bir problem olarak karşımıza çıktığı için sosyolojinin araştırma konusu haline girmektedir. Bir doğal afet türü olarak deprem, toplumdaki tüm kurumları derinden etkilemekle beraber toplumda yaşayan insanların alışılagelmiş hayatlarını düzenlerini tamamen değiştirmektedir. Bu nedenledir ki doğal afetler kapsamında depremler, afet sosyolojinin konusu haline gelmiştir. Depremlerin yıkıcı boyutu afet yönetimi açısından değerlendirilmesi ile gündeme gelmesine neden olmuştur. Depreme müdahale kapasitesinin günümüzde Türkiye açısından araştırılması çok önem arz etmektedir. Türkiye geçmişten günümüze kadar yıkıcı etkisi büyük olan birçok deprem yaşamıştır ve yaşamaya devam etmektedir. 1999 senesinde yaşanan ve afet yönetimi konusunda bir milat olarak görülen Marmara depreminin ardından şekillenen afet yönetim sistemimiz çerçevesinde, depreme müdahalede meydana gelen eksiklikler dikkate alınarak iyileştirici bazı çalışmaların yapılması gerekmektedir. Meydana gelen 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerin etkilediği 11 şehirden biri olan Malatya şehrinde, depremin bıraktığı hasar ve kayıpların boyutu oldukça büyüktür. Depremden en fazla etkilenen ilk 4 il arasına girmektedir. Dolayısıyla Malatya ilinde afet yönetimi kapsamında depreme müdahale aşamasında yaşanan sorunlar üzerinde durulması gerekmektedir. Afet yönetimi ve afet sosyolojisi çerçevesinde şekillenen bu nitel araştırma, ilgili literatüre bilimsel bir katkı yapmayı amaçlamaktadır. Bu alanda yapılan bazı araştırmalar bulunmaktadır. Ancak Malatya ili evrenini içeren ve aynı zamanda afet yönetiminin başarı ve başarısızlığını sosyolojik açıdan ele alan bir çalışmaya rastlanılmamıştır. Dolayısıyla bu çalışmada, Türkiye'nin Afet yönetimi kapsamında depreme müdahale yeterliliği ile ilgili; temel ihtiyaçların giderilmesi, depreme müdahalede sosyal medya kullanımı, afet yönetiminde görülen eksiklikler, depreme müdahale sürecinde arama kurtarma ve enkaz kaldırma çalışmalarında yaşanan sorunlar irdelenmiştir.