Afganistan'da yerel yönetim sisteminde yaşanan sorunlar ve çözüm önerileri: Kabil örneği

Afganistan İslam Cumhuriyeti, Orta Asya'da bulunan 34 il, 387 ilçe ve binlerce köyden oluşan, 5000 yıldan uzun bir tarihsel geçmişi bulunduğu konum ve sahip olduğu doğal kaynaklar ile jeostratejik açıdan önemli olan bir ülkedir. Tarihsel süreç içerisinde gerek çeşitli ülkelerin Afganistan'a yönelik dış müdahaleleri gerekse otuz yıldır süren iç savaş ve iç göç, başta başkent Kabil olmak üzere ülkenin alt yapısına, siyasi, hukuki, ekonomik ve idari sistemine zarar vermiştir. Dış müdahaleler ve iç savaşlardan etkilenen sistemlerden biri de Afganistan'daki yerel yönetim sistemi olmuştur. Afganistan'da idari sistem, merkezi ve yerel yönetimler olarak ikiye ayrılmıştır. Yerel yönetim birimleri arasında iller, ilçeler, köyler ve belediyeler bulunmaktadır. Tezde, Afganistan'da yerel yönetim sisteminde yaşanan sorunlar ve bu sorunlara ilişkin çözüm önerileri Afganistan'ın başkenti ve altı milyon nüfusa sahip olan Kabil örneği üzerinden ortaya konulacaktır. Kabil, diğer illerle karşılaştırıldığında özellikle Afganistan'da yaşanan savaşlar nedeniyle son yıllarda mültecilerin çoğunun varış noktası olan bir kenttir. Kabil kentinde, kentsel hizmete ilişkin sorunlardan, yerel demokrasiyi sağlamaya, mali kaynakların yetersizliğinden, personele, denetimden, yasal ve kurumsal yapılanmaya kadar çok sayıda sorun alanı vardır. Tezde yerel düzeydeki bu sorunlar ortaya konulurken, sorunların arka planındaki tarihsel, siyasi, ekonomik, yönetsel nedenler de tartışılacaktır. Kabil'de belediyelerin sorunlarının çözülmesi güçlü bir belediye yönetim sistemi gerektirmektedir. Bunun için de ülkede ve kentte çok yönlü reformlara ihtiyaç vardır. Kabil'de yapılacak kentsel dönüşüm merkez ve yerel birimler arasında görev paylaşımının belirlenmesi, koordinasyon ve iş birliğinin sağlanması, finansal kaynakların güçlendirilmesi, atamalarda liyakat standartlarının benimsenmesi, yolsuzluğun ortadan kaldırılması bunlardan bazılarıdır. Araştırmanın bulguları gösteriyor ki, tarihsel süreç içerisinde yapılan bazı reformalara rağmen Afganistan'daki belediye yönetiminde yaşanan sorunlar devam etmektedir. Bu kapsamda tezde, başkent Kabil örneği üzerinden belediyelerin sorunlarına yönelik tarihsel süreç içerisinde yapılan reform çalışmalarının eleştirel bir bakış açısıyla ele alınması, mevcut sorunların çözümüne yönelik politika önerilerinin geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Bu tezde, bir metodoloji olarak araştırma amaçlarına verimli bir şekilde gerçekleştirmek için nitel araştırma yöntemi kullanılmaktadır. Niteliksel veriler kitap, makale, politika belgeleri vb. birincil ve ikincil kaynaklardan toplanmıştır. Anahtar Sözcükler: Afganistan, Belediye, Kabil, Yerel Yönetimler, Reform