Afyonkarahisar-Dinar Dombayova kömür sahasının tektono-stratigrafik olarak incelenmesi, saha içindeki linyit depolarının jeolojik gelişimi ve rezerv olanakları

Çalışma alanı, Afyonkarahisar iline bağlı Dinar ilçesinin yaklaşık 10 km kuzeydoğusunda bulunan ve Göller bölgesinin oluşumunu da kontrol eden horst graben sistemi içerisinde yer almaktadır. Çalışılan horst-graben sistemi normal faylanmayla birlikte ayrıca verev atımlı faylar tarafından da şekillendirilmiştir. Tez çalışmasının yürütüldüğü Dombayova grabeni yaklaşık olarak 5 ile 7 km genişliğinde, 20 km uzunluğunda bir çöküntü bölgesidir. Dombayova grabeni; kenarlarda alüvyon yelpazeleri ve yamaç molozları gibi genellikle orta-iri taneli birimlerden, orta kısımlarda ise kenar birimlerle yanal-düşey geçişli, kiltaşı, silttaşı, kumtaşı, çamurtaşı ve çok pekişmemiş kırıntılı birimlerden oluşmaktadır. Çalışma alanındaki aktif tektonizma nedeniyle sahanın özellikle doğu kenarlarındaki birimlerde gözle görülebilen eğimlenmeler dikkat çekmektedir. Ayrıca bu durum, sondajlardan alınan karotlarda da gözlendiği üzere bazı alanlarda yer yer sıkı kıvrımlanmalara sebebiyet vermiştir. Bu süreç sahada normal faylanmaların oluşumu ile birlikte verev atımlı faylanmaların gelişimini de sağlamıştır. Dombayova grabeni; batı ve doğu kenarlarından, havza merkezine doğru eğimli olan normal ve verev atımlı faylarla temsil edilmektedir. Sondaj çalışmalarında gözlemlendiği üzere, havzadaki faylar mevcut birimlerin çok kısa mesafelerde farklı seviyelerde oluşmasına neden olmuştur. Benzer ötelenmelere linyit damarlarında da gözlenmiştir. Bu nedenle kömür korelasyonu ve damar modellenmesinde zorluklarla karşılaşılmıştır. Özellikle, çalışma alanının yaklaşık 2 km batısındaki Dinar fayı ile Dombayova grabeninin doğusundaki Akçaköy fayları geçmişte şiddetli depremlere (Dinar depremi ve bazı tarihsel depremler) neden oldukları gibi önümüzdeki süreçlerde de deprem üretme potansiyelleri yüksek olan faylardır. Söz konusu grabende Uluköy, Akçaköy, Dombay, Akgün ve Burunkaya köyleri ve civarında yapılan sondaj çalışmaları ile yaklaşık olarak 1.525.421.287 ton (± 100 milyon ton) rezerve sahip Geç Pliyosen-Kuvarterner yaşlı çökellerin altında oluşmuş, Miyosen-Pliyosen yaşlı linyitlerin varlığı tespit edilmiştir. Sahadaki linyitlerin kalınlıkları havza kenarlarında birkaç cm'den başlayıp, havza merkezine doğru yer yer yüzlerce metre kalınlığa ulaşmaktadır. Yapılan laboratuvar analizleri neticesinde bu linyitlerin ortalama olarak 1783 kcal/kg alt ısıl değere, % 40,57 nem, % 18,97 kül, % 27,65 uçucu madde, % 12,81 sabit karbon, % 0,73 külde kükürt ve % 1,25 toplam kükürt değerlerine sahip olduğu anlaşılmıştır.