Afyonkarahisar ili yoğun bakım ünitelerinde ve palyatif serviste yatan hastaların yakınlarındaki uyku kalitesi, anksiyete ve depresyon düzeyi

Amaç: Bu araştırma; yoğun bakım ünitemizde ve palyatif serviste yatmakta olan hasta yakınlarının uyku kalitesinin, anksiyete ve depresyon düzeylerinin belirlenmesi ayrıca bu durumların yaş cinsiyet medeni durum eğitim durumu hastaya yakınlık durumu ile bağlantısının saptanması amacıyla yapılmıştır. Gereç Ve Yöntemler: Çalışmamız Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hastanesinde 04.09.22- 04.09.23 tarihleri arasında yoğun bakımımızda veya palyatif serviste yatmış toplam 151 hasta yakını ile gerçekleştirilmiştir. Psikiyatrik hastalık öyküsü veya hastası 1 haftadan daha kısa süreli yatmış olan hasta yakınları çalışmaya dahil edilmedi. Hasta yakınlarının yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, hastaya yakınlık durumu değerlendirildi. Uyku kalitesi Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ile değerlendirildi. Depresyon, anksiyete semptomları sırasıyla Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) ile değerlendirildi. Katılan kişilerin yaş ortalaması 47,48 ve standart sapması 14,93 olarak hesaplandı. Katılımcıların %49,7'si kadın ve %50,3'ü erkektir. Kişilerin %87,4'ü evli ve %11,9'u bekardır. Eğitim durumları incelendiğinde kişilerin %4'ünün okuryazar olmadığı, %29,1'inin ilkokul ve altı olduğu, %21,9'unun ortaokul mezunu olduğu, %15,9'unun lise mezunu olduğu ve %18,5'inin yüksekokul mezunu olduğu ve %10,6'sının lisans ve üstü mezunu olduğu bulunmuştur. Kişilerin yakınlık durumları incelendiğinde %65,6'sının 1.derece akraba, %11,3'ünün 2.derece akraba, %9,3'ünün uzaktan akraba ve %13,9'unun eş cevabını verdiği belirlendi. Bulgular: Hasta yakınlarının %63,6'sının anksiyete ve %53,6'sının depresyon semptomlarına sahip olduğu görüldü.Hasta yakınlarından % 97,4'ü kötü uyku ile ilişkilendirilmiştir.Kişilerin Pittsburg Uyku İndeksi skorlarının ortalaması 9,61±3,16 olarak; Beck Depresyon ölçeği skorlarının ortalaması 16,61±11,18 ve Beck Aksiyete ölçeği skorlarının ortalaması 17,66±14,14 olarak elde edildi.Analizler sonucunda 1.derece akraba cevabını veren kişilerin Pittsburgh uyku indeksleri uzaktan akraba cevabını veren kişilerin uyku indekslerinden yüksektir. Kadınların depresyon skorları erkeklerin skorlarından yüksektir. 1.derece akraba ve eş cevabını veren kişilerin depresyon skorları 2.derece akraba cevabı veren kişilerin skorlarından yüksektir. 70 yaş ve üzeri grubunun anksiyete skorları 31-43 yaş grubundan yüksektir. Kadınların anksiyete skorları erkeklerin skorlarından yüksektir. Eş cevabını veren kişilerin anksiyete skorları 2.derece akraba cevabı veren kişilerin skorlarından yüksektir. Yoğun bakımda bulunan hasta yakınlarının Pittsburgh Uyku İndeksi, palyatif bakımdaki hasta yakınlarınınkinden daha yüksektir. Palyatif bakımda bulunan hasta yakınlarının ise Beck Anksiyete puanları, yoğun bakım hasta yakınlarınınkine göre daha yüksektir. Sonuç: Yoğun bakım ve palyatif servis hasta yakınlarının anksiyete ve depresyon düzeylerinin arttığı ve uyku kalitelerinin bozulduğu göz önüne serilmiştir. Ayrıca depresyon ve anksiyete düzeylerinin yükselmesiyle uyku kalitesinin de bozulduğu gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler: Hasta yakını, anksiyete, depresyon, uyku kalitesi.