Ağır sepsis tedavisinde aktive protein C deneyimi

ÖZET AĞIR SEPSIS TEDAVİSİNDE AKTIVE PROTEİN C DENEYİMİ Doğanay, H. Levent. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları A.D Yazışma adresi: DEÜTF İç Hastalıktan A.D İnciraltı / İzmir 35340 Elektronik posta: levent.doganav@deu.edu.tr Amaç: Tıpta tüm gelişmelere rağmen, ağır sepsis hastalarında mortalite oranı yüksek seyretmektedir. Her geçen gün sepsis ve ağır sepsis hastalan sayıca artmakta ve sepsis, ölüm sebepleri arasında ön sıralara yükselmektedir. Yoğun bakımlardaki hastaların %50'ye yakınını ağır sepsis hastaları oluşturmaktadır. Toplum sağlığı açısından öneme sahip bu sendromda, Aktive Protein C (APC) tedavisinin, standart tedaviye ek olarak, mortaliteyi azatlığı çok uluslu çok merkezli çift kör randomize bir çalışma ile gösterildi ve bu tedavi sepsis kılavuzlarına girdi. Medline taramasında, Türkiye'den herhangi bir merkezin APC tedavisi sonuçlarını yayınladığı bir çalışma yoktur. Bu çalışma ile amacımız 2003 yılından bu yana Dahiliye Yoğun Bakım Ünitemizde uygulanmakta olan APC tedavisi sonuçlarını paylaşmak, hastalardaki mortalite oranını ve mortaliteyi etkileyen faktörleri belirlemektir. Yöntem: Ağustos 2003 ile Nisan 2006 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahiliye Yoğun Bakım Ünitesinde APC tedavisi almış hastaların dosyalan ve yoğun bakım elektronik veri bankasındaki kayıtlan geriye dönük olarak incelendi. Hastalarda 28. gün mortalite oranım ve gelişen komplikasyonları etkileyen faktörler incelendi. Bulgular: Toplam 54 hastaya APC tedavisi verildi. Ortanca organ yetmezlik sayısı dört idi. Hastaların %70.5'inde pnömoni sonucu ağır sepsis gelişti. Hastaların %92"si mekanik ventilatöre bağlı, %88.8'inin vazo-aktif ilaç gereksinimi vardı. Akut böbrek yetmezliği (ABY) %75 oranında gözlendi. Tüm hastalarda 28. gün mortalite oranı % 66.7 idi. Yaş, cinsiyet, malignite tanısı, APC tedavisi öncesi yoğun bakım kaynaklı bir enfeksiyon mevcudiyeti, APC tedavisi öncesi ABY varlığı, tedavi boyunca kanama gözlenmesi mortaliteyi etkileyen faktörler değildi. Yirmi sekizinci günde hayatta olmayan hasta grubunun daha fazla sayıda vazo-aktif ilaç ihtiyacı oldu (p=0.012). APC infüzyonunun başlangıcımtakiben ilk 3 saatte çıkan idrar miktarı, ölen hastalarda daha azdı (p=0.025). APC infüzyon süresini 96 saate tamamlayan hastalarda mortalite oranı daha düşüktü (p=0.042). Hastaların %44.4'ü, 96 saatlik infüzyon süresini tamamladı ve bu grup hastaların %50'si 28. günde hayatta idi. Bu grupta exitus olan hastaların tedavi sonu SOFA skorları (p=0.006) ve kreatinin düzeyleri (p=0.033) daha yüksekti ve vazo-aktif ilaç kullanım süreleri daha uzundu (p=0.008). Ayrıca bu hastalarda yoğun bakım kaynaklı enfeksiyonlar daha sık gözlendi (p=0.025). Hastaların % 11 'inde ciddi kanama gözlendi. Herhangi bir kanama olayı gözlenen hastaların trombosit sayımları daha düşük (p=0.027) ve kreatinin değerleri daha yüksekti (p=0.028). Sonuç: Dokuz Eylül Üniversitesi Dahiliye Yoğun Bakım deneyiminde; APC, mortalite riski çok yüksek ve çok organ yetmezliği olan hasta grubunda kullanılmıştır. Kanama sıklığı bu hasta grubunda daha önceki çalışmalarda bildirilenlerden daha sıktır. Şu unutulmamalıdır ki; yoğun bakım mortalitesine etki eden faktörler arasında, yoğun bakım öncesi hastalara uygun sıvı resüstasyonu ve uygun anti-mikrobiyal tedavi başlanması önemli yer tutar. APC infuzyonunu 96 saate tamamlayan hastalar arasında tedaviye dirençli bir grup söz konusu olabilir. Bu grubu saptamak ve tedaviden fayda görecek hastaları öngörebilmek için daha ileri çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Keliraler: Aktive Protein C, Drotrecogin alfa, Xigris, Ağır sepsis.