AHP-TOPSIS tabanlı matematiksel programlama ile jandarma karakolu kuruluş yeri seçimi ve CAS/CBS ile analizi

Küreselleşmenin, nüfus artışının ve teknolojideki hızlı değişimin sebep olduğu dinamik ortam; devletlerin iç ve dış güvenlik tanımlarının belirsizleşmesine ve güvenlik modellerinin değişmesine neden olmaktadır. Bu nedenle kamu düzeni ile ulusal güvenliğe yönelik tehditler de farklılaşmaktadır. Bu bağlamda terörizm, ayrılıkçı hareketler, etnik ve dini çatışmalar, uluslararası organize suçlar vb. asimetrik tehditler, olarak ortaya çıkan bu yeni parametreler güvenlik algılarını büyük oranda değiştirmektedir. Bununla birlikte hızla artan dünya nüfusunun ihtiyaç duyduğu kaynaklar da hızla tükenmektedir. İnsanların ihtiyaçlarının karşılanamaması nedeniyle ortaya çıkan toplumsal kargaşa ve ekonomik sorunlar kamu düzeninin bozulmasına neden olmaktadır. Bu nedenle hızla azalan doğal kaynaklar ve bu kaynakların paylaşımı ile birlikte teknolojik gelişmelere paralel olarak artan suç ve suç çeşitleri, ülkelerin en önemli güvenlik sorunu haline gelmektedir. Bununla birlikte halen dünya genelinde etkili olan Covid-19 salgını da ülke genelinde birtakım olağanüstü tedbirlerin alınmasını gerekli kılmaktadır. Türkiye'de iç güvenliğin ve kamu düzeninin sağlanması, İçişleri Bakanlığı'na bağlı polis, jandarma ve sahil güvenlik birimleri tarafından yerine getirilmektedir. Bunlardan kendisine has değerler sistemi, örnek bir disiplin anlayışı ve kurumsal bir yapısı olan Jandarma, ülkemizin en ücra köşelerindeki karakolları vasıtasıyla sorumluluk sahasında emniyet ve asayişi sağlamaktadır. Bu çalışmada Jandarma karakollarının kuruluş yerleri, Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemleriyle değerlendirilerek ve Karma Tam Sayılı Programlama kullanılarak belirlenecektir. Bu şekilde oluşturulan matematiksel modelin GAMS programı kullanılarak çözülmesi ile sezgiler ve duygulardan uzak optimum karar verilmiş olunacaktır. Daha sonra tespit edilen kuruluş yeri Coğrafi Analiz Sistemi(CAS) ve Coğrafi Bilgi Sistemi(CBS) kullanılarak analiz edilecektir. Anahtar Kelimeler: AHP, TOPSIS, karma tam sayılı programlama, jandarma karakolu, CAS/CBS