Aile hekimliği polikliniğinde hastalık yönetim platformu üzerinden tarama yapılan hastaların uyku kalitesinin değerlendirilmesi

Hastalık Yönetim Platformu Sağlık Bakanlığı tarafından 2021 yılında Aile Hekimliği sistemine dahil edilmiştir. Hastalık Yönetim Platformu içerisinde obezite tarama ve izlem, diyabetes mellitus tarama ve izlem, hipertansiyon tarama ve izlem, kardiyovasküler hastalık riski izlem ve tarama ve yaşlı sağlığı izlemi başlıkları bulunmaktadır. Bu izlem ve taramalar yapılarak aile hekimliğinin koruyucu sağlık hizmetleri vermesinin güçlendirilmesi hedeflenmiştir. Uyku kalitesi değerlendirilmesi birçok araştırmaya konu olmuştur, diyabetes mellitus, hiperlipidemi, hipertansiyon, kardiyovasküler hastalıklarla ilişkisi, yaşlı uyku kalitesi gibi başlıklarla incelenmiştir fakat Hastalık Yönetim Platformu sistemi ile tarama ve izlem yapılan hastalarda uyku araştırılması mevcut değildir. Bu çalışmadaki amacımız Hasta Yönetim Platformu ile izlem ve taramaları yapılan hastalarda uyku kalitesini değerlendirmektir. Çalışmamıza Bolu ili Mudurnu ilçesinin 1 No'lu Aile hekimliğine polikliniğine başvuran 320 hasta dahil edildi. Katılımcılar ile yüz yüze görüşülerek, sosyodemografik özellikleri ile ilgili anket, Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi uygulanıp, Hastalık Yönetim Platformu sistemi için Ocak 2023 ile Aralık 2024 tarihleri arasında tansiyon-nabız ölçümü, boy-kilo ölçümü ve kan tahlilleri alındı ve sisteme veriler girildi. Pittsburgh Uyku Kalite İndeks puanı 5 in altında ise iyi, 5 ile 10 puan arası orta uyku kalitesi, 11 ve üzeri kötü uyku kalitesi olarak sınıflandı. Çalışmamıza katılan 320 kişiden 33 kişi (%10,3'ü) iyi, 251 kişi (%78,4) orta ve 36 kişi (%11,3'ü) kötü uyku kalitesine sahipti. Diyabet izlemde olan 78 kişi (%24,3), taramada olan 190 kişi (%59,3), hipertansiyon izlemde olan 138 kişi (%43,1), taramada olan 181 kişi (%56,5), kardiyovasküler hastalık riski izleminde 181(%56,5), taramada 107 kişi (%33,4), obezite izlemde 94 kişi (%29,3), taramada 225 kişi (%70,3), yaşlı sağlığı izlemde 158 kişi (%49,3) bulunmaktadır. Hipertansiyon izlemi, kardiyovasküler risk izlemi ve yaşlı sağlığı izlemi olan kişilerde uyku kalitesinin istatistiksel olarak anlamlı düşüklüğü izlendi. Yine ek hastalık oldukça ve kullanılan ilaç sayısı arttıkça uyku kalitesinde anlamlı düşme izlendi. Aile hekimleri koruyucu sağlık hizmetinde önemli bir rol almaktadır ve uygulanılan Hastalık Yönetim Platformu sistemi içerisinde uyku kalitesi sorgulanmamaktadır. Hekimin uyku konusunda farkındalığını artırması ve hastalarını bu konuda eğitmesi, oluşabilecek sistemik hastalıklar açısından koruyucu olabilir. ANAHTAR KELİMELER: Aile Hekimliği, Hastalık Yönetim Platformu, HYP, Uyku, Kronik Hastalıklar