Aile hekimliği polikliniğine başvuran 0-14 yaş arası çocuk sahibi ebeveynlerde aşı tereddüdünün değerlendirilmesi

Aşı tereddüt ve retleri son yıllarda hızla artmakta ve toplum sağlığını bozar hale gelmektedir. Avrupa'da 2016-2017 yıllarında küçük çaplı kızamık salgınları ortaya çıkmıştır ve kızamık hastalarının %87'sinin aşıyı reddedenler olduğu saptanmıştır. Bu konuda çalışmalar yapan DSÖ, 2019 yılında küresel sağlığı tehdit edebilecek 10 etmenden birisinin de "aşı tereddüdü" olduğunu belirtmiştir. Ülkemizde de çocuklarına aşı uygulatmak istemeyen ailelerin sayısı; 2011'de 183 iken, 2013'te 980, 2015'te 5.400, 2016'da 12.000'e yükselmiştir. Aşı reddi sayısı 2018 yılında 23.000 düzeyine ulaşmıştır. Bu çalışmada Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran 0-14 yaş arası çocuk sahibi ebeveynlerdeki aşı tereddüdünün Türkçeye uyarlanan Dünya Sağlık Örgütü Aşı Tereddüdü Ölçeği kullanılarak değerlendirilmesi ve ilişkili etmenlerin saptanması amaçlanmıştır. Çalışmaya 259'u (%69.1) kadın, 116'sı (%30.9) erkek toplam 375 ebeveyn katıldı. Ebeveynlerin yaşı, cinsiyeti, eğitim düzeyi, çocuk sayısı, gelir durumu, oturduğu evin kendisine ait olup olmadığı, herhangi bir çocuğuna aşı takviminde yer aldığı halde yaptırmadığı aşı varlığı, çocuğunda aşı sonrası yan etki gerçekleşme durumu ile Türkçe Dünya Sağlık Örgütü Aşı Tereddüdü Ölçeği puanları arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Ebeveynlerin yaşamları boyunca en uzun süre kaldıkları yer, aşı kararlarında etkilendikleri kaynaklar, kendi aşılanma durumları, çocuğuna aşı yaptırmayan tanıdığının olması ile Türkçe Dünya Sağlık Örgütü Aşı Tereddüdü Ölçeği puanları arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Çalışmamızın sonucunda ortaya çıkan veriler, ebeveynlerdeki aşı tereddütlerinin hangi etmenlerle ilişkili olduğunu ve bu tereddütleri önlemek için alınabilecek tedbirler hakkında yol gösterici olacaktır.