Aile hekimliği polikliniğine başvuran yetişkin hastalarda SCORE2 kardiyovasküler hastalık risk skorlama sistemi kullanılarak hesaplanan 10 yıllık kardiyovasküler morbidite ve mortalite riski ile depresyon düzeyi ilişkisi

Amaç: Kardiyovasküler hastalıklar, tüm dünyada erişkin nüfusun sağlığını tehdit eden başlıca ölüm nedenlerinden biridir. Bu hastalıkların önlenmesinde risk faktörlerinin erken dönemde belirlenmesi kritik öneme sahiptir. Son yıllarda psikolojik durumların, özellikle de depresyonun, kardiyovasküler sistem üzerindeki etkileri dikkat çekmektedir. Bu doğrultuda yapılan çalışmalarda, depresyonun doğrudan ya da dolaylı yollarla kardiyovasküler risk üzerinde etkili olabileceği gösterilmiştir. Depresyon düzeyi ile kardiyovasküler risk arasındaki ilişkinin ortaya konulması ve bu sayede birinci basamak sağlık hizmetlerinde ruhsal ve fiziksel sağlığı birlikte ele alan daha kapsamlı değerlendirme modellerine katkı sağlamak bu çalışmanın amacıdır. Gereç Yöntem: Çalışmamız 01.12.2024- 01.03.2025 tarihleri aralığında Uşak EAH Aile Hekimliği Polikliniğine müracaat eden hastalara yapılan tanımlayıcı, kesitsel ve analitik tipte bir araştırmadır. Çalışmamız son 1 yıl içinde ölçülmüş açlık kan şekeri ve lipit profili olan, çalışmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden 40-69 yaş aralığındaki hastalara yapıldı. Bilinen şeker hastalığı, kronik böbrek hastalığı, bilinen kardiyovasküler hastalığı olanlar, postpartum ve gebe kadınlar, antipsikotik ilaç kullananlar çalışmaya dahil edilmedi. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri ve tıbbi geçmişlerine ilişkin bilgiler anket yöntemi kullanılarak elde edilmiştir. Kardiyovasküler riski değerlendirmek için Systematic Coronary Risk Evaluation-2 (SCORE-2) risk tahmin modeli, depresyon seviyesini belirlemek amacıyla ise Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde SPSS 27 (IBM Inc., Chicago, IL, ABD) yazılımı kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmamıza yaş ortalaması 50,8±7,88 (yıl) olan %60,3'ü (n=170) kadın, %39,7'si (n=112) erkek olmak üzere toplam 282 hasta katıldı. Katılımcıların %41,5 (n=117)'unda depresyon yoktu. %32,3 (n=91)'ünde hafif düzeyde depresyon varken, %18,4 (n=52)'ünde orta düzeyde depresyon, %7,8 (n=22)'inde de ağır düzeyde depresyon vardı. Katılımcıların SCRORE-2 kardiyovasküler hastalık risk skorlama sistemi kullanılarak ölçülen 10 yıllık kardiyovasküler mortalite ve morbidite riski %57,8 (n=163)'si düşük-orta risk düzeyinde, %31,9 (n=90)'u yüksek risk düzeyinde, %10,3 (n=29)'u ise çok yüksek risk düzeyindeydi. BDÖ skoru ile SCORE-2 skoru arasında düşük düzeyde, pozitif ve anlamlı korelasyon bulundu (r=0,141; p=0,018). Depresif belirtileri olan katılımcılar ile depresif belirtisi olmayan katılımcıların SCORE-2 puanları arasında anlamlı bir fark bulunmadı (p>0,05). Depresyon düzeyi orta-şiddetli olan katılımcıların SCORE-2 puanları, depresyon düzeyi hafif olanlara göre daha yüksekti (p=0,002). Sonuç: Depresyon düzeyi ile kardiyovasküler hastalık riski arasında ilişki vardır fakat bu ilişki düşük seviyede bulunmuştur. Hem depresyonun hem de kardiyovasküler hastalık riskinin ilişkili olduğu farklı parametreler vardır. Bu durum bu iki değişken arasındaki ilişkinin anlaşılmasını güçleştirmektedir. Depresyon ile kardiyovasküler hastalıklar arasındaki bağlantının tahmin edilenden daha karmaşık bir yapıya sahip olabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Depresyon, Kardiyovasküler risk, SCORE2