Aile hekimliğine başvuran 40-69 yaş Tip 2 diyabetes mellitus tanılı hastalarda kardiyovasküler risk hesaplanması ve statin kullanım durumu

Bu çalışma, Denizli ilindeki Aile Sağlığı Merkezlerine başvuran 40-69 yaş arası Tip 2 diyabet (T2DM) tanılı hastalarda statin kullanım oranlarını, kardiyovasküler (KV) risk farkındalığını ve hedeflenen lipit düzeylerine ulaşma oranlarını değerlendirmiştir. Tanımlayıcı ve kesitsel tipte planlanan araştırmaya 01.04.2025-31.05.2025 tarihleri arasında Denizli'deki dört farklı Aile Sağlığı Merkezine başvuran 319 T2DM hastası dahil edilmiştir. Veriler 28 soruluk bir anket formunun yüz yüze görüşme tekniğiyle uygulanması ve hastaların son 6 aya ait laboratuvar ve klinik verilerinin (lipit profili, kan basıncı vb.) aile hekimliği bilgi sisteminden elde edilmesiyle toplanmıştır. Kardiyovasküler risk, SCORE2-Diabetes risk skorlaması ve koroner arter hastalığı/hedef organ hasarı varlığına göre sınıflandırılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 25.0 programı kullanılarak ki-kare, Kruskal-Wallis ve Mann-Whitney U testleri gibi istatistiksel yöntemlerden yararlanılmıştır. Çalışmaya katılan 319 hastanın yaş ortalaması 59,1±7,99 yıl olup, %63,9'u kadın, %64,6'sı ilkokul mezunudur. Katılımcıların %90,3'ünün fazla kilolu veya obez olduğu ve %54,5'inin fiziksel aktivite yapmadığı saptanmıştır. Bulgular, hastaların önemli bir bölümünün (%73) yüksek ya da çok yüksek KV risk taşımasına rağmen bu riskin farkında olmadığını göstermiştir. Statin kullanım oranı %37,6 gibi düşük bir seviyede kalmış, tedavi altında olan hastalarda dahi LDL- K hedeflerine ulaşma oranı yalnızca %16,7 olmuştur. Bu oran, çok yüksek risk grubunda %7'ye kadar düşmektedir. Kolesterol düzeylerinin normale dönmesi hem hastalar hem de bazı hekimler tarafından tedavinin sona erdirilebileceğine dair yanlış bir işaret olarak algılanmakta; bu da tedaviye hiç başlanmaması veya erken bırakılmasına yol açmaktadır. Sonuç olarak, birinci basamakta izlenen tip 2 diyabetli hastaların diyabetik dislipidemi tedavisinde kılavuzlarla uygulama arasında belirgin bir tedavi açığı mevcuttur ve bu açık, büyük ölçüde düşük risk farkındalığı ve tedaviye yönelik bilgi eksikliğinden kaynaklanmaktadır. Anahtar Kelimeler: Statin, Kardiyovasküler risk farkındalığı, Diyabetik dislipidemi, Diyabetes Mellitus