Aile işletmelerinde kuşak çatışmalarından kaynaklanan yönetim sorunları: Elâzığ ili örneği

Aile işletmelerinde farklı kuşakların bir arada bulunması kuşakların birbirinden ayrı niteliklere sahip olması nedeniyle özellikle yönetim anlamında kuşak çatışmalarına sebebiyet vermektedir. Yaşanan çatışmalar, şirket faaliyetlerinin olumsuz yönde etkilenmesine hatta sonlanmasına dahi sebebiyet verebilmektedir. Bu durum kuşak çatışması ve yönetim sorunları olarak nitelendirilen iki kavramı gündeme getirmektedir. Bu çalışmanın temel amacı, Elâzığ ilinde faaliyet sürdüren aile şirketlerinde, gün geçtikçe yeni kuşakların işletmeye dâhil olmasıyla ortaya çıkan yönetim sorunlarının incelenmesi, meydana gelebilecek nesiller arası çatışmaların ortaya konulması amacıyla hazırlanmıştır. Çalışma evrenini; Elâzığ ilinde faaliyet sürdüren Elâzığ Ticaret ve Sanayi Odası'na kayıtlı farklı ölçekte 4.500 adet aile işletmesi oluşturmaktadır. Örneklemi ise, evreni temsil eden 354 aile işletmesi oluşturmaktadır. Araştırma verileri nicel araştırma yöntemi olan anket yöntemi ile yürütülmüştür. Soruların analizi için 500 adet aile işletmesine erişim sağlanmış, 400 adet aile işletmesiyle birebir görüşülmüş ve bu işletmelerin 354 adedi değerlendirilmiştir. Verilerin analizi Lisanslı SPSS 22.0 paket programı aracılığıyla yapılmıştır. Verilerin analizinde; frekans, yüzde, ortalama, standart sapma, geçerlilik (faktör), güvenilirlik (cronbach alpha) ve t testi analizleri kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen bulgulara göre Elâzığ ilindeki aile şirketlerinde üst kuşağın müdahaleci davrandığı, iş tanımlarının büyük ölçüde aile üyeleri merkezli düzenlendiği, yetki ve sorumluluk devrinin aile meclisinin kararıyla belirlendiği ve terfi hususunda kan ve evlilik bağının göz önünde bulundurulduğu tespit edilmiştir. Bu bulgular doğrultusunda Elâzığ ilindeki aile şirketlerinde kurumsallaşma, yürütme, devretme ve örgütleme işlevlerine dair sorunların gündeme geldiği, planlama, koordinasyon ve denetleme işlevlerinde ise herhangi bir problem yaşanmadığı tespit edilmiştir.