Aile planlamasının sosyal hizmet bağlamında incelenmesi

İnsanlık tarihi kadar eski olan aile; toplumun en küçük ve en değerli yapı taşını oluşturan, evlilik ve kan bağına dayanan; anne, baba, çocuklardan oluşan en küçük sosyal gruptur. Aile kurumu toplum için belirleyici bir değere sahiptir. Ailenin yapısal özellikleri, değişim evreleri, karşılaştığı proplemlerin tespiti ve bunlara yönelik sosyal politikalar toplumdaki bu değerin belirlenmesinde önemlidir. Toplumun üreme ve gelecekte varolabilme kaynağı ailedir. Birinci bölümde kavramsal ve kuramsal çerçeve, ailenin önemi, görev ve sorumlulukları incelenmiştir. Sanayileşme Devrimi ve onun paralelinde siyasi ve toplumsal alanda kendini hissettiren Modernite ile başlayan toplumsal değişim sürecinden etkilenen en temel kurumlardan biri de aile kurumudur. Günümüz sanayi toplumlarının geçirmiş olduğu değişim süreçleri neticesinde küçülen aile yapıları yalnız, yaşlı, hasta ve bakıma muhtaç durumdadır. İngiliz Papaz Malthus nüfusun geometrik olarak, gıda ürünlerinin ise matematiksel olarak arttığını ifade etmiş; bu nedenle bütün insanlığın açlık tehlikesiyle karşı karşıya kalacağı iddiasında bulunmuştur. Bu iddiadan hareketle nüfus ve aile planlaması yapılması gerektiğini savunarak kendi adı ile anılan bir teori ortaya koymuştur. Bu teori bir dönem uygulamaya konulmuş daha sonra ise yoğun tartışmalar ve sanayini devriminin getirdiği ihtiyaçlar neticesinde uygulamadan vazgeçilmiştir. Araştırmada; aile planlamasının siyasi boyutunun ağırlık kazandığı çok net olarak görülmektir. Zira aile ve nüfus planlamasının menşei olan gelişmiş ülkelerdeki nüfusun durması, diğer tarafta sanayileşmekte ve beraberinde nüfusu da artmakta olan ülkeler, zengin ülkeleri endişeye sevk etmiştir. Nüfusu durağanlaşan gelişmiş ülkeler, kendi ülkelerinde nüfusu artırmak için her çareye başvururken; nüfusu artmaya devam eden gelişmekte olan ülkelerde de nüfusu engellemek için her türlü metoda başvurmaktadırlar. Gelişmekte olan ülkelerde aile planlamasının uygulamaları ve maksatları üzerinde durulmuş, aile planlamasından maksadın nüfusu azalltmak amacı taşıdığı ilgili literatür taraması ile incelenmeye çalışılmıştır . Aile yapısı sağlam ve güçlü olan ülkeler geleceğe emin adımlarla yürüyebilmektedir. Üçüncü bölümünde aile planlamasının Sosyal Hizmet açısından değerlendirmesi yapılmıştır. Geleneksel aile yapısında çok çocuk gelecek için sigorta ve neslin devamı için bir garanti olarak görülmüştür. Aile nüfusunun kalabalık olması çoğu kez iş paylaşımı ve aileye gelir sağlama bakımından bir avantaj olarak görülmektedir. Diğer taraftan yaşlılıkta kendisine bakacak olanların sayıca çok olması onu psikolojik olarak rahatlatmakta ve geleceğe biraz daha güvenle bakabilmektedir. Bu durum devletin de elini rahatlatmakta ve üzerine gelecek yükü hafifletmektedir. Sonuç, değerlendirme ve önerilerde ise aile planlamasının siyasi, ekonomik ve sosyal yönleri ortaya konmaya çalışılmıştır. Açlıkla mücadele eden özellikle Afrika kıtasının imkânlarına rağmen sefalete mahkûm edilişi ve sömürü çarkının işleyişi ve bundan kurtuluş çareleri sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Aile, Aile Planlaması, Nüfus, Nüfus Planlaması, Sosyal Hizmet.