Ailenin çocukların yaratıcı düşünme yeteneği üzerindeki etkisi

ÖZET Bu araştırmada, ilköğretim okulu 5. sınıf düzeyindeki öğrencilerin yaratıcı düşünme yetenekleri ile, ailelerin eğitim ve ekonomik durumları ile çocuklarına karşı tutundan arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Ayrıca, çocuklardaki yaratıcı düşünme yeteneği ile çocukların okudukları okullar arasındaki ilişki ve yaratıcılığın cinsiyete göre farklılık gösterip göstermediği incelenen diğer konular arasındadır. Araştırmada, Torrance Yaratıcı Düşünme Testi' nin alt boyutlarım oluşturan akıcılık, esneklik ve özgünlük puanları üzerinden, ailelerin eğitim ve ekonomik durumları ile çocuklarına karşı tutumları incelenmiştir. Araştırmanın evrenini, 1998-1999 öğretim yılında, Sakarya'da okuyan ilköğretim okulu 5. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Örneklem grubunu ise, ekonomik ve eğitim durumu düşük olan bir devlet okulu ile farklı görüşlere sahip eğitim ve ekonomik düzeyleri yüksek olan ailelerin çocuklarının okuduktan iki ayrı özel okul oluşturmuştur. Örneklem grubuna devlet okulundan 25, özel okullardan ise 27 öğrenci olmak üzere toplam 52 katılmıştır. Araştırmada bilgi toplama aracı olarak, çocukların yaratıcı düşünme yeteneğini ölçmeye yönelik, Torrance Yaratıcı Düşünme Testi' nin Şekil A formu; ailelerin eğitim ve ekonomik durumları ile çocuklarına karşı olan tutumlarım ölçmeye yönelik 3 1 sorudan oluşan bir anket kullanılmıştır. Araştırma bulgularının analizi aşamasında, ailelerin ekonomik ve eğitim durumları, çocuklarına karşı tutumları ile çocukların yaratıcı düşünme puanlan arasındaki ilişki, yaratıcı düşünme puanlarının cinsiyete göre değişip değişmediğini anlamak için varyans analizi (f testi) uygulanmıştır. Ailelerin eğitim durumları, ekonomik durumları ve çocuklarına karşı tutumları, yaratıcı düşünme yeteneğinin alt boyutları olan özgünlük, esneklik ve akıcılık özellikleri ile karşılaştırılarak hesaplanmıştır.Araştırmanın bulguları, ailelerin eğitim ve ekonomik durumları, çocuklarına karşı tutumları ile çocuklardaki yaratıcı düşünme yeteneği arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğunu göstermiştir. Ayrıca akıcılık, esneklik ve özgünlük özellikleri üzerinde cinsiyet farklılığının etkili olduğu görülmüştür. Yaratıcı düşünme yeteneğinin alt boyutları olan akıcılık, esneklik, özgünlük özellikleri ile ailelerin eğitim durumları, ekonomik durumları ve tutumları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Araştırmanın sonucunda, ailelerin eğitim ve ekonomik durumları ile tutumlarının çocukların yaratıcı düşünme yeteneğine etkisi konusunda, aileye, okula ve bu konuda yeni araştırmalar yapacak olanlara önerilerde bulunulmuştur. »