Ailesel multiple skleroz hastalarında genetik etiyolojinin araştırılması

Amaç: Multiple skleroz (MS), santral sinir sisteminin (SSS) nöroinflamatuvar, nörodejeneratif kronik bir hastalığı olup en çok genç erişkinleri etkilemektedir. MS, çevresel etkenler ile etkileşim sonucunda genetik olarak yatkın bireylerde ortaya çıkmaktadır. MS ile ilişkisi gösterilen yaygın varyasyonlar, kümülatif olarak MS kalıtımsallığının yaklaşık yarısını açıklayabilmektedir. Düşük frekanslı varyasyonların MS riskini arttırdığı bilinmektedir. Bu çalışmada, MS patogenezinde rol oynayan gen ve yolakların ortaya çıkarılması hedeflenmektedir. Bu amaçla en az bir tanesi çocukluk çağı başlangıçlı olmak üzere 2 ya da daha fazla MS olgusu olan ailelerde tüm ekzom dizileme (WES) yöntemi ile hastalardaki MS etyopatogenezi ile ilişkili olduğu bilinen yolaklarda görev alan genlerdeki nadir varyasyonlar irdelenmiştir. Her ailede belirlenen nadir ortak varyasyonlar ile yolak analizleri yapılarak hastalık ile ilişkili olabilecek olası yolaklar tespit edilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya MS tanısı ile takip edilen Çocukluk çağı başlangıçlı multiple skleroz (POMS) hastalarından birinci, ikinci veya üçüncü derece akrabalarında MS tanısı olan 5 olgu ve MS tanılı en yakın akrabası dahil edildi. Bu hastalardan alınan periferik kandan genomik DNA elde edildi. DNA örneklerinden tüm ekzom dizileme yapıldı. Dizi biyoinformatik programlarla analize uygun hale getirildi ve analizler yapıldı. Bulgular: Yapılan analizler sonucunda 5 ailede bireyler arasında ortak olan ve MS ile ilişkisi olduğu düşünülen 53 farklı varyasyon saptandı. Bu varyasyonlardan genotip fenotip korelasyonu kurulanlar tartışıldı. Sonuç: WES analizi, multifaktöriyel ve poligenik bir hastalık olan MS'in tek başına yeterli bir değerlendirme yöntemi olmasa da MS ayırıcı tanısına giren nadir kalıtsal hastalıkları dışlamak ve MS ile ilişkili aday genleri belirlemek için önemli olduğu ortaya konulmuştur.