Ak parti döneminde Filistin sorunu (2002-2017)

AK Parti'nin iktidara geldikten sonra 2002-2017 yılları arasında uyguladığı dış politika değişimleri ve özellikle Türkiye'nin Filistin meselesi hakkındaki tutumu bu tezin ana konusudur. Çünkü bu dönemde Filistin meselesi hem Türkiye'nin temel meselelerinden biri haline gelmiştir hem de uluslararası gündemdeki yerini korumuştur. AK Parti'nin uyguladığı bu değişim özellikle Orta Doğu'da söz sahibi olması konusunda büyük role sahiptir. Tezde siyasi kararların kaynağı olan tarihi, analtik ve vasıflandırıcı metotlar kullanılmaktadır. Çünkü bu metot AK parti'nin Filistin meselesine karşı dış politikasını, dış politika mahiyeti ve ilişkiler seviyesindeki etkileşimi ve devlet kimliğinin oluşumuna etkisini açıklamak için en uygun yöntemdir. Osmanlı döneminden başlayarak 2002 yılına kadar olan süreçte Türk dış politikasının nasıl uygulandığı bu tezin konusunu tam olarak ortaya koymak için önemlidir. Bu nedenle tezde Osmanlı dönemin de vurgusu yapılmıştır. Sonrasında ise Ak Parti'nin kendi prensiplerinden kaynaklanan Orta Doğu politikası anlatılmıştır. Ayrıca bu tezde Türkiye'nin dış politikasının uluslararası sistemdeki mahiyeti, çok eski bir müttefik olarak ABD ile ilişkileri, Filistin meselesi ile ilgili anlaşma ve ihtilaf hususları analiz edilmiştir. Türkiye-AB ilişkileri, Türkiye-Rusya ilişkileri, Filistin meselesi ile ilgili mutabık ve ihtilaflı olduğu konular, Türkiye'nin BM nezdinde Filistin ile ilgili rolü ve faaliyetleri ve Filistin ile ilgili BM'de alınan kararların açıklanmasındaki rolü bu tezde ayrıntlı bir şekilde anlatılmıştır. 2002-2017 yılları arasında gerçekleştirilen Türkiye-Filistin ilişkilerini açıklamak için Türkiye'deki siyasi partileri, baskı gurupları, çıkarlar, kimlik ve kamuoyu gibi siyasi kararları etkileyen iç faktörlerin bu ilişki üzerindeki etkilerini anlatmak bu tezin amaçlarından biri olarak bilerlenmiştir. Ayrıca 2008 yılında Gazze'ye yapılan saldırılar ve Türkiye'nin Filistin halkına yaptığı destekler, İsrail'e karşı kınama ve sert tutumları tezin amacına uygun bir şekilde objektif olarak anlatılmıştır. Filistin meselesinde Türkiye birçok önemli engelle karşılaşmıştır ve bu meselede önemli bir rol üstelenmiştir. İsrail-Filistin arasında yapılan tasviye girişimleri ve Türkiye'nin rolü, Filistin devleti ve 1967 sınırları, mültecilerin geri dönüş hakkı, Kudüs ve kutsal mekânların durumu gibi çatışmanın önemli konuları da tarafsız bir şekilde açıklanmıştır. İsrail tarafından Filistin halkına yapılan saldırılar (2008, 2012 ve 2014 saldırıları) karşısında Türkiye'nin hem bölgesel hem de uluslararası alandaki tutumu analiz edilmiştir. Ayrıca Türkiye tarafından Filisitin'e yapılan her alandaki yardımlar anlatılmıştır. Filistin iç bölünmüşlüğü konusunda Türkiye önemli bir role sahiptir. Bu rol kapsamında barışı ve kalıcı istikrarı sağlamak için Filistin hükümeti ile Hamas arasında bir arabuluculuk yapmıştır ve hala yapmaktadır. Kısaca İsrail'in kurulmasından itibaren AK Parti'nin iktidara geldiği döneme kadar geçen süreçte ve özellikle AK Parti döneminde, Filistin meselesinin Türkiye-İsrail ilişkilerini ne yönde etkilediği ve değiştirdiği konusunun literatürde tam ve objektif olarak anlatıldığı görülmüştür. Buradan hareketle bu tezde konu ayrıntılı bir şekilde anlatılarak bundan sonra yapılacak olan akademik çalışmalar için tavsiyelerde bulunulmuştur.