Akademisyenlerin bakış açısı ile kalite yönetimi süreçlerinin değerlendirilmesi: Afyon Kocatepe Üniversitesi örneği

Türkiye'de yükseköğretimde kalite ve akreditasyon çalışmaları 2017 yılında Yükseköğretim Kalite Kurulunun bağımsız bir kuruluş olarak kurulmasıyla birlikte yaygınlaşmaya başlamıştır. Ülkemizde bulunan yükseköğretim kurumları, bilinirliğini, ulusal ve uluslararası tanınırlığını artıran akreditasyona yönelik faaliyetler gerçekleştirmeye başlamışlardır. Üniversiteler akreditasyonu elde ederek eğitim-öğretim kalitesini artırmak ve diğer üniversitelere göre daha çok tercih edilen kurumlar olmayı amaçlamaktadırlar. Kalite yönetimi ve akreditasyonun üniversitelerde gerçekleştirilebilmesi için bazı değişimlerin gerekliliği şüphe duyulmayan bir gerçektir. Bu değişimlerin etkilediği en önemli iç paydaşlardan biri akademisyenlerdir. Çünkü akreditasyon süreci akademisyenlere, rutin akademik işlerinin yanı sıra paydaş katılımının sağlanması, faaliyetlerin sürekli iyileştirilmesi ve bu iyileştirmelerin belgelendirilmesi gibi ek sorumluluklar getirmektedir. Bu bağlamda akreditasyonun gerçekleştirilmesine ilişkin akademisyenlerin görüşlerinin ve bakış açılarının kritik bir etkiye sahip olduğu görülmektedir. Zira akademisyenlerin akreditasyon süreciyle ilgili olumsuz fikirlere sahip olması, sürecin aksamasına yol açabilir. Bu kapsamda tezin amacı üniversitelerin iç paydaşlarından biri olan akademisyenlerin süreçle ilgili bakış açılarının anlaşılmasıdır. Araştırma nitel bir çalışma deseni benimsenerek yürütülmüş ve katılımcılar amaçlı örnekleme yöntemlerinden kartopu örnekleme tekniği ile belirlenmiştir. Belirlenen katılımcılarla yarı yapılandırılmış formlar aracılığıyla derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar, Afyon Kocatepe Üniversite'sinde kalite ve akreditasyon süreçlerinde görev alan 13 akademik personelden oluşmaktadır. Görüşme kayıtlarından elde edilen veriler eksiksiz bir biçimde metne dönüştürülmüş ve ardından içerik analizi uygulanmıştır. Analiz sonucunda, katılımcıların kalite yönetimi ve akreditasyon süreçleriyle ilgili algı ve farkındalıklarının yüksek olduğu gözlemlenmiştir. Diğer taraftan yürütülen faaliyetlerin bazı akademisyenler tarafından yeterince benimsenmediği ve sahiplenilmediği ortaya çıkmıştır. Katılımcılar, süreçte yapılan faaliyetlerin ek iş ve zaman maliyetine sebep olduğunu düşünürken, sürecin sonucuna yönelik beklentileri yüksek olduğu için bu maliyetlere katlanılmasının sorun olmayacağını belirtmişlerdir. Araştırmanın sonuçlarının akreditasyon sürecine yeni başlayan yükseköğretim kurumlarına bir öngörü oluşturması ve bu alanda yapılacak yeni araştırmalara katkı sağlaması beklenmektedir.