Akarsu kıvrımlarını geçen kutu kesitli boru hatları civarında oyulma derinliklerinin tayini

ÖZETSu, petrol, gaz ya da diğer sıvıları nehirden geçiren boru hatları genellikle yatağa gömülüdür.Borular, nehrin yatağında akımın sebep olduğu genel bir oyulma durumunda, kısmen akımhareketine maruz kalırlar. Hareketli bir yatağa yerleştirilmiş boru hattında oluşan oyulmanıntahmini boru hattı mühendislik pratiğinde önemli bir problemdir.Bu çalışmada, kutu kesitli borular kullanılarak yapılan deneyler konu edilmektedir. Yapılanboyut analizi sonucu, rölatif denge oyulma derinliği (S/D)'nin rölatif akım derinliğine (yn/D),boru Reynolds sayısına (Re) ve akımın Froude sayısına (Fr) bağlı olduğu belirlenmiştir.Birinci bölümde, oyulma hareketi incelenmiş ve bu harekete etki eden faktörlertanımlanmıştır. Ayrıca çeşitli engellerden dolayı akımda ve tabanda meydana gelendeğişiklikler üzerinde durulmuştur.İkinci bölümde, sınır tabakası ve su yüzü profilleri ele alınmıştır.Üçüncü kısımda, katı madde hareketi ve engelin katı madde hareketine etkileri üzerindedurulmuştur.Dördüncü bölümde, boru hatları etrafında meydana gelen oyulmalarla ilgili yapılmışçalışmalara ve sayısal modellemelere yer verilmiştir.Beşinci bölümde, konuyla ilgili yapılan deneysel çalışmadan bahsedilmiştir.Altıncı ve Yedinci bölümde, deney sonuçları değerlendirilmiştir. Altıncı bölümde, çalışmadanelde edilen oyulma derinliklerinin çeşitli boyutlara bağlı olarak değişimini veren eğrilerçizilmiş ve regresyon analizi yapılmıştır.Deneyler dikdörtgen kanalda yapılmış ve üç farklı boyuttaki kutu kesitli borular taban üzerineyerleştirilmiştir. Sonuçlar, Akımın Froude sayısının oyulma sürecine önemli ölçüde etkiettiğini göstermiştir. Oyulma çukurunun karakteristik boyutları ile akımın Froude sayısıarasında iyi bir korelasyon elde edilmiştir.Anahtar kelimeler: Denizaltı boru hatları, yerel oyulmalar, akarsu geçişleri, maksimumoyulma derinliği tahmini.