Akciğer kanseri tanısı alan hastalarda destekleyici bakım gereksinimleri doğrultusunda uygulanan hemşire navigasyon programının anksiyete-depresyon, hastalığa uyum ve yaşam kalitesine etkisi

Amaç: Bu araştırma yeni tanı alan akciğer kanseri hastalarda destekleyici bakım gereksinimleri doğrultusunda uygulanan hemşire navigasyon programının (LungCaNN) depresyon-anksiyete düzeyi, hastalığa uyum ve yaşam kalitesi üzerindeki etkisinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Bu araştırma randomize kontrollü deneysel bir çalışmadır. Araştırma Haziran 2023-Temmuz 2024 tarihleri arasında örnekleme dâhil edilme kriterlerini karşılayan ve basit rastgele randomizasyon yöntemi ile belirlenen 39'u girişim (LungCaNN), 38'i kontrol grubu olamak üzere toplam 77 hasta yeni tanı akciğer kanser hastaları ile tamamlanmıştır. Girişim grubundaki hastaların gereksinimleri belirlenerek, navigatör hemşire tarafından 12 hafta boyunca telefonla ve 3 kez yüz yüze navigasyon programı uygulanmıştır. Kontrol grubuna herhangi bir uygulama yapılmamış standart bakım almıştır. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Depresyon, Stres, Anksiyete Ölçeği, Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeği ve EORTC QLQ – C30 Yaşam Kalitesi Ölçeği/ LC-13 Akciğer Modülü kullanılmıştır. Son test verileri 12. haftanın sonunda toplanmıştır. Veriler tanımlayıcı analizler t testi ve varyans ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Girişim grubu ve kontrol grubunun sosyodemografik ve hastalık özellikleri benzerdi (p>0.05). LungCaNN girişim grubunun kontrol grubuna göre; depresyon, stres, anksiyete puan ortalamalarının daha düşük, kronik hastalıklara uyum ve genel yaşam kalitesi ortalamalarının daha yüksek olduğu ve gruplar arası farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.01). Girişim grubunda acil servis başvuru oranları daha azdır. Sonuç: Hemşire navigasyon programı; yeni tanı almış küçük hücre dışı akciğer kanser hastalarında; depresyon, stres, anksiyete düzeylerinde azalma sağladığı, kronik hastalıklara uyum ve genel yaşam kalitesinde iyleşme sağladığı saptanmıştır. Bu programın onkoloji kliniklerine entegre edilmesi önerilmektedir.