Akıllı telefon kullanım süresinin görsel dikkat, boyun ağrısı ve boyun kas enduransı ile ilişkisinin incelenmesi

Bu çalışmada, akıllı telefon kullanım süresinin görsel dikkat, boyun ağrısı ve boyun kas enduransı ile ilişkisini incelemek amaçlandı. Çalışmanın evrenini İstanbul'da yaşayan, 25-55 yaş aralığında akıllı telefon kullanan bireyler oluştururken, örneklem olarak İstanbul Anadolu Yakası'nda ikamet eden 40 katılımcı dâhil edildi. Çalışma Ocak 2025 ile Nisan 2025 tarihleri arasında yürütüldü. Katılımcıların sosyodemografik özelliklerini değerlendirmek amacıyla Sosyodemografik Bilgi Formu, akıllı telefon bağımlılık düzeylerini belirlemek için Akıllı Telefon Bağımlılık Ölçeği-Kısa Form (ATBÖ-KF), görsel dikkati ölçmek için İz Sürme Testi (İST-A ve İST-B), boyun ağrısına bağlı fonksiyonel kısıtlılığı değerlendirmek için Boyun Özürlülük İndeksi (BÖİ) ve boyun kas enduransını ölçmek için Derin Boyun Fleksör Kas Enduransı Ölçümü (DBF-Endurans) kullanıldı. Veriler SPSS istatistik programı ile analiz edildi ve anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. Çalışmaya 19 kadın (%47,5) ve 21 erkek (%52,5) olmak üzere toplam 40 birey katıldı. Katılımcıların yaş ortalaması 36,33±9,17 yıl idi. Katılımcılar akıllı telefon bağımlılığı olan grup (ATBG) ve bağımlılığı olmayan kontrol grubu (KG) olarak ikiye ayrıldı. ATBG'de ATBÖ-KF değeri 35,45±3,99, BÖİ değeri 14,45±5,41, İST-A skoru 39,94±14,62, İST-B skoru 74,30±18,98 ve DBF-Endurans süresi 37,13±20,05 saniye olarak ölçüldü. ATBG'de, GAS ile ATBÖ-KF (r=0,597, p=0,005) ve BÖİ (r=0,688, p=0,001) arasında, günlük oturma süresi ile PC kullanım süresi (r=-0,468, p=0,037), ATBÖ-KF (r=0,474, p=0,035) ve BÖİ (r=0,473, p=0,035) arasında, ATBÖ-KF ile BÖİ (r=0,556, p=0,011) ve DBF-Endurans (r=-0,449, p=0,047) arasında, BÖİ ile DBF-Endurans (r=-0,549, p=0,012) arasında anlamlı ilişkiler tespit edildi. Kontrol grubunda ATBÖ-KF değeri 19,55±3,99, BÖİ değeri 7,45±4,50, İST-A skoru 29,85±6,72, İST-B skoru 57,39±14,94 ve DBF-Endurans süresi 52,12±20,65 saniye olarak ölçüldü. KG'de GAS ile DBF-Endurans arasında (r=-0,514, p=0,020), günlük oturma süresi ile BÖİ (r=0,466, p=0,038), PC kullanım süresi ile İST-B (r=-0,531, p=0,016), İST-A ile İST-B (r=0,591, p=0,006) ve DBF-Endurans (r=-0,465, p=0,039) arasında anlamlı ilişkiler bulundu. Diğer parametreler arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. Gruplar arası karşılaştırmada; GAS (p=0,015), günlük akıllı telefon kullanım süresi (p=0,044), ATBÖ-KF (p<0,001), BÖİ (p<0,001), İST-A (p=0,001), İST-B (p=0,010) ve DBF-Endurans (p=0,012) değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar belirlendi. Sonuç olarak, akıllı telefon bağımlılığı ve kullanım süresinin artması; psikomotor hız, sürdürülebilir ve karmaşık dikkat düzeyi, boyun ağrısı, boyun kas enduransı ve boyun fonksiyonları üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğu saptandı. Bu çalışma, akıllı telefon bağımlılığının boyun ağrısı, görsel dikkat ve boyun kas dayanıklılığı üzerinde risk faktörü olabileceğini ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Akıllı telefon kullanımı, boyun ağrısı, görsel dikkat, bağımlılık davranışı, kas dayanıklılığı