Aksaray il merkezindeki yeraltı sularının korozivite potansiyelinin incelenmesi

Büyük depremler sonrasında binalar üzerinde yapılan araştırmaların çoğunluğu, korozyonun bina hasarları üzerinde etkili olduğunu ortaya koymuştur. Binalarda gözlenen korozyon, yeraltı suyu ile temas halinde bulunan beton ve donatı malzemede meydana gelen fıziko-kimyasal çözünmedir. Zararlı iyon etkisi yüksek yeraltı suyu temas ettiği beton ve donatıyı parçalayarak aşındırır. Korozyonun şiddetini artıran en önemli iki etken, betonun kalitesi ve yeraltı suyunun iyon içeriğidir. Tasarım ve planlama aşamasında korozyon riskinin belirlenmesi inşaat sektörü açısından çok önemlidir çünkü bina tamamlandıktan sonra alınacak önlemler önemli ekonomik kayıplara neden olabilir. Bu çalışma kapsamında, Aksaray kent merkezinin korozyon potansiyeli, korozyon riskinin konumsal dağılımı ve yeraltı sularının hidrojeokimyasal özellikleri araştırılmıştır. Yeraltı sularının iyon içeriklerini incelemek için, 50 farklı kuyudan toplanan su örneklerinin su kimyası analizleri gerçekleştirilmiştir. İnceleme alanında su örneklerinin % 12'si Ca-SO4, % 12'si MgHCO3, %4'ü Mg-SO4 ve %72'si Ca-HCO3 su fasiyes tipine sahiptir. Anyon ve katyon iyon dizilimi Ca+2 > Mg+2 > Na++K+/ HCO3- > SO4-2 > Clşeklinde gelişmiştir. Literatürde yaygın olan Langelier doygunluk, Agresiflik, Larson-Skold, Puckorius ve Ryznar gibi korozyon indisleri ve su analiz sonuçları kullanılarak örnekleme noktalarının korozyon potansiyelleri belirlenmiştir. Konumsal dağılım haritaları için korozyon potansiyeli "yüksek korozif su", "düşük korozif su" ve "korozif olmayan su" olmak üzere üç farklı grupta sınıflandırılmıştır. Ryznar, Puckorius, Langelier doygunluk, Larson-Skold ve Agresiflik indis sonuçlarına göre sırası ile su örneklerinin %88, 44, 66 ve 24 ve 0'ı yüksek korozif sudur. Korozyon riski açısından en yüksek yüzdeye sahip indis Ryznar indisdir. En yüksek korozyon riskine sahip alanlar daha çok inceleme alanının kuzeybatı ve güneydoğu bölümlerinde konumlanmıştır. Bölgenin korozyon potansiyeli çoğunlukla çözünmüş karbondioksit içeriğine bağlı olarak artış gösterir. Korozyon potansiyeli ve çözünmüş karbondioksit içeriği arasında pozitif lineer bir korelasyon vardır. Yeraltı suları 5.1 mg/L ile 482.3 mg/L arasında değişen miktarlarda çözünmüş karbondioksit değerlerine sahiptir. Tespit edilen yüksek karbondioksit değerlerinin nedeni, Hasandağı volkanizmasına bağlı olarak bölgeye sokulum yapan mağmatik intrüzyonlardır. Anahtar kelimeler: Korozyon Riski, Korozyon İndisi, Konumsal Dağılım, İnterpolasyon, Aksaray