Aksiller brakiyal pleksus bloğunda levobupivakain'e eklenen fentanil'in farklı dozlarının postoperatif analjezi üzerine etkileri

ÖZETAmaç: Çalışmamızda ultrasonografi ile aksiller brakiyal pleksus bloğunda levobupivakaine eklenen fentanil'in farklı dozlarının, postoperatif analjezi üzerine etkilerini araştırmayı amaçladık.Gereç ve Yöntem: Fakültemiz Etik Kurul onayı ve olguların yazılı onayları alındıktan sonra, üst ekstremite cerrahisi uygulanacak ortopedi hastaları ve arteriyo-venöz fistül (A-V) açılacak üroloji hastaları çalışma kapsamına alınarak toplam 60 hastaya aksiller brakiyal pleksus bloğu uygulandı.Hastalar rastgele üç gruba ayrıldı. Grup I'de 40 ml volüm içinde % 0,5'lik levobupivakain kullanıldı. Grup II'de aynı doz ve volümdeki levobupivakaine 0,5 mcg/kg fentanil, Grup III'de ise 1 mcg/kg fentanil eklendi. Aksiller blok ultrasonografi eşliğinde uygulandı. Uygulama sonrası cerrahi başlama süresi, sedasyon ve analjezi düzeyleri Vizüel Analog Skala (VAS) ile değerlendirildi ve kaydedildi. Hemodinamik parametreler blok öncesi ve blok sonrası 5., 10., 15., 30., 45., 60., 90., 120. dakikalarda ölçümleri yapılarak kaydedildi. Operasyon esnasında ve postoperatif derlenme odasında hastalarda; bulantı, kusma, kaşıntı, solunum depresyonu gelişip gelişmediği izlendi. Bulantı ve kusması olan hastalarda 4 mg Ondansetron IV (intravenöz) yapılması planlandı. Hastaların ağrı başlama süreleri postoperatif ikinci gün ziyaret edildiklerinde sorularak öğrenildi ve kaydedildi. Veriler istatistiksel olarak tekrarlanmış ölçümlerde varyans analiziyle ve ki-kare testiyle değerlendirildi, p< 0.05 değerleri anlamlı kabul edildi.Bulgular: Grupların demografik verilerinde VKİ'nin (vücud kitle indeksi) ve yaşın; grup III'de diğer gruplara göre daha yüksek ve istatistiksel olarak önemli olduğu bulundu (p<0,01). Ancak bu durumun klinikte önemli olmadığını ve uygulamamızın etkilenmediğini saptadık. İlaç doz ve konsantrasyonlarımız hastalarımızın tümünde sabit ve standart olarak uygulandı ve etkin bir blok sağlandı. Cerrahi başlama süresi ve postoperatif ağrının başlama sürelerinin üç grup arasında istatistiksel olarak önemli bir fark göstermediği saptandı (p > 0,05). Peroperatif ve postoperatif dönemde her üç grupta da hemodinamik parametreler, VAS ve sedasyon değerleri arasında istatistiksel olarak önemli bir fark saptanmadı (p > 0,05). Postoperatif sedasyon değerlendirmesinde hastalar genelde uyanık ve sakindi, klinik gözlemimizde II. ve III. gruptan bir hastada 15 dakika boyunca uykuya eğilim vardı. Hiçbir olguda solunum depresyonu ve ağrı gözlenmedi. I. grupta bir kişide (% 5), II. ve III. gruplarda iki kişide (% 10) bulantı kusma görüldü. II. grupta bir kişide, III. grupta ise üç kişide kaşıntı görüldü.Sonuç: Aksiller brakiyal pleksus bloklarında % 0,5 levobupivakaine eklenen 0,5 mcg/kg ve 1 mcg/kg fentanilin cerrahi başlama süresi, yan etkiler ve postoperatif analjezik gereksinimi ve zamanı açısından önemli bir fark oluşturmadığı kanısına varıldı.Anahtar kelimeler: Levobupivakain, Postoperatif analjezi, aksiller brakiyal pleksus bloğu, fentanil.