Akut apandisit tanısında dört farklı skorlama sisteminin etkinliğinin değerlendirilmesi

YILMAZ M., Akut Apandisit Tanısında Dört Farklı Skorlama Sisteminin Etkinliğinin Değerlendirilmesi, Tıpta Uzmanlık Tezi, Genel Cerrahi Anabilim Dalı, Gaziantep, 2022. 06.04.2022 tarihli etik kurul onayından sonra Nisan 2022- Haziran 2022 tarihleri arasında akut apandisit(AA) ön tanısı ile opere edilen 115 hastanın anemnezi, fizik muayene bulguları, laboratuar sonuçları ve görüntüleme yöntemleri operasyon öncesi prospektif olarak kayıt altına alındı. Bu verileri üzerinden, dört skorlama sisteminin (Alvarado, Lintula, RİPASA ve Tzanakis), laboratuar değerlerinden WBC ve CRP'nin, görüntüleme yöntemlerinden USG ve BT'nin akut apandisit tanı değerlendirilmesinde tek başına etkinlikleri değerlendirildi ve karşılaştırıldı. Elde edilen veriler SSPS for Windows version 24.0 istatistik programı kullanılarak analiz edilmiştir. Hastaların 62'si (%53,9) erkek 53'ü (%46,1) kadındı. Çalışmaya alınan 115 hastanın ortalama yaşı 32,68'di (18-77). Operasyon sonrasında bakılan patoloji sonuçlarında 94(%81,7)hastaya AA tanısı konuldu.21(%18,2)hastada ise apendiks normaldi (negatif apendektomi). Artmış WBC değeri AA tanısında tüm laboratuar tetkikleri, görüntüleme yöntemleri ve skorlama yöntemlerine göre en değerli tetkik olarak bulundu. AA tanısı alan tüm vakaların %97'sinde komplike vakaların ise %100'ünde WBC ya da CRP' den birinin yada ikisinin anlamlı yüksek bulunduğu görüldü. 61 hastaya USG yapıldı. USG' de apendiksin vizualize edilemediği hastalara ve klinik olarak şüpheli, komplike yada ayırıcı tanı gerektiren hastalara IV kontrastlı BT çekildi. BT %80 doğruluk oranına sahipti. Alvarado, Lintula, RIPASA ve Tzanaski skorlamaları içinde AA tanısı konulmasında sensivite, spesivite, PPD ve NPD olarak Alvarado, RIPASA, Lintula skorlamalarında literatüre uyan benzer sonuçlar görüldü. Tzanakis skorlama sisteminde ise bu oranlar daha düşük görüldü. Bu ise Tzanakis skorlama sisteminde var olan USG parametresinin düşük sensivitesine ve yapan kişiye bağlı olarak doğruluk oranın değiştiğine bağlandı. Bu sonuçlar göreTzanakis skorlama sistemi haricinde diğer skorlama sistemlerinin bizim toplulumzda AA tanısında kullanılabilir olduğu sonucuna varıldı. Tzanakis skorlama sisteminin ise USG parametresi deneyimli bir ragyolog tarafından yapıldığı takdirde başarılı bir skorlama sistemi olduğu düşünüldü. Fizik muayene ve laboratuar bulguları AA tanısında önemli bir yere sahiptir ama görüntüleme yöntemlerinden üstün değildir. Skorlama sistemleri baz alınıp karar verilemeyen olgularda USG yol göstericidir. Ayırıcı tanıda ve USG nin yeterli olmadığı durumlarda BT yardımcı olabilir. BT ve USG' nin yapılamadığı yerlerde bunlarla zaman kaybetmek yerine cerrahın tecrübesine güvenerek fizik muayene ve laboratuar bulguları ile ameliyat kararı alınmalıdır. Anahtar Kelimeler: Akut Apandisit, Alvarado Skoru, Lintula Skoru, RİPASA Skoru, Tzanaksi Skoru.