Akut böbrek yetmezliği olan hastalara uygulanan ayak banyosunun ağrı, yorgunluk ve uykusuzluk şiddetine etkisi

Akut böbrek yetmezliğinde renal işlevlerin günler içinde gerilemesi ve böbrek hasarı nedeniyle çoklu fizyolojik sorunlar gelişebilir. Yoğun takip ve tedavi gerektiren akut böbrek yetmezliğinin bakımında farmakolojik yöntemlerle birlikte nonfarmakolojik yöntemler hastaların yaşadıkları semptomların giderilmesinde etkili olmaktadır. Bu araştırmanın amacı, akut böbrek yetmezliği olan hastalara uygulanan ayak banyosunun ağrı, yorgunluk ve uykusuzluk şiddetine etkisini belirlemektir. Bu araştırma randomize kontrollü araştırma deseninde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini bir eğitim araştırma hastanesinin dahiliye servisinde akut böbrek yetmezliği tanısıyla yatan 50 hasta oluşturmuştur. Hemodiyaliz tedavisi alan, kronik böbrek yetmezliği tanısı olan, bilişsel sorunu olan, yaşamsal bulguları normal sınırlarda olmayan ve çalışmaya katılmaya onam vermeyenler çalışmaya dahil edilmemiştir. Araştırma verileri, Kişisel Bilgi Formu, Sayısal Ağrı Ölçeği, Yorgunluk Şiddeti Ölçeği ve Uykusuzluk Şiddeti İndeksi kullanılarak toplanmıştır. Ayrıca ayak banyosu grubundaki hastaların müdahale öncesi ve sonrası yaşamsal bulguları değerlendirilmiştir. Araştırma verileri Eylül 2024-Mayıs 2025 tarihleri arasında araştırmanın yürütüldüğü hastanenin dahiliye kliniğinde araştırmacı tarafından toplanmıştır. Ayak banyosu uygulamaları yatışın 2. 3. 4. günü olmak üzere üç gün süresince, günde bir kez yapılmıştır. Ayak banyosu uygulamasında suyun sıcaklığı 38-42°C, süresi ise 20 dakikadır. Ön test verileri hastaneye yatışın ilk günü, son test verileri hastaneye yatışın 5. günü toplanmıştır. Çalışma sürecinde consort akış şemasına bağlı kalınmıştır. Clinical veri tabanına kayıt yapılmıştır (NCT06613087). Bu araştırmada, ayak banyosu ve kontrol grubundaki hastalarda son testte ağrı puan otalamalarının istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermediği saptanmıştır. Grup içi karşılaştırmasında ise hem deney hem kontrol grubundaki hastaların ağrı ortalama puanlarının anlamlı şekilde azaldığı saptanmıştır. Yorgunluk şiddeti puanlarında, gruplar arası farklılığın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı, zamana bağlı değişimin istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir. Uykusuzluk şiddeti puanlarının ön test ve son testte gruplar arasında anlamlı farklılık göstermediği ancak zamana bağlı değişimi istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir. Ayak banyosu grubunda uygulama öncesi ve sonrası yaşam bulgularının karşılaştırılmasında yalnızca ateş ölçümünün anlamlı farklılık gösterdiği, nabız ve kan basıncı ölçümlerinin anlamlı farklılık göstermediği belirlenmiştir (p<0,05). Bu araştırmanın sonucunda ayak banyosunun ağrı, yorgunluk ve uykusuzluk şiddeti üzerinde anlamlı etkisi olmadığı belirlenmiştir. Ayak banyosu uygulamasının uzun dönem etkilerinin değerlendirilmesi ve bu konuda daha fazla çalışma yapılması önerilmektedir.