Akut orta serebral arter (OSA) oklüzyonu olan hastalarda trifazik BT anjiografi ve bt perfüzyon incelenmesi ile elde edilen kollateral dolaşım bilgisi ile enfarkt hacmi artışı ve özürlülük arasındaki ilişkinin incelenmesi

Amaç: İskemik inme mortalite ve morbiditeye yol açan ciddi bir durumdur. İskemik inmede uygun görüntüleme yöntemlerinin kullanılması; hastaların değerlendirmesi, tanıları ve tedavi seçenekleri açısından önem taşımaktadır. Dinamik olan penumbra alanının ortaya konması iskemik inme hastasında tedavi için yol gösterici diğer basamaklardan birisidir. Bu bilgiler ışığında acil servise iskemik inme kliniği ile başvuran orta serebral arter (OSA) M1 ve M2 oklüzyonu olan hastalarda trifazik BT anjiyografi ve BT perfüzyon inceleme ile yapılan kollateral akım değerlendirmesinin, 1 hafta sonra yapılan kontrol görüntüleme ile tespit edilen enfarkt hacmi artışı ve 3 ay sonraki hasta özürlülüğü ile olan ilişkisini incelemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Araştırma, 01.02.2020 – 01.10.2020 tarihleri arasında Ankara Şehir Hastanesi Nöroloji Kliniği'nde prospektif, tanımlayıcı, vaka serisi çalışması olarak yapıldı. Çalışmaya 36 hasta dahil edildi. Hastaların demografik verileri kaydedildi. Hastalara acil servise başvurularında trifazik BT anjiyografi ve BT perfüzyon çekildi. Ardından hastanede yatışları sürecinde ortalama 1. haftada kontrol kranial görüntüleme yapıldı. Görüntüler iş istasyonunda analiz edildi. Hastaların ilk geliş ve 1. haftadaki NIHSS, 3. aydaki mRS ve Barthel Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi hesaplandı. BT anjiyografi'den elde edilen kollateral dolaşım bilgisi ve BT perfüzyondan elde edilen penumbra bilgisine ait perfüzyon parametrelerinin enfarkt hacmi artışı ve fonksiyonel sonuç ile olan ilişkisi araştırıldı. Verilerin istatistiksel analizi için IBM SPSS Statistics 21.0 (IBM Corp. Released 2012. IBM SPSS Statistics for Windows, Version 21.0. Armonk, NY: IBM Corp.) programı kullanıldı ve istatistiksel anlamlılık değeri 'p<0,05' olarak kabul edildi. Bulgular: Çalışmada yer alan bireylerin yaş ortalaması 73.47±10.67 olarak bulundu. Bireylerin %52.8'i erkekti. 3. ayda hastaların %72.3'ü mRS'ye göre kötü fonksiyonel sonlanıma sahip oldu. mpBTA Menon kollateral skoruna göre enfarkt hacmi artışı, gruplar arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılık gösterdi (p=0.037). mpBTA Menon kollateral skoruna göre 3. aydaki mRS skorları, gruplar arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılık göstermedi (p=0.073). 3. aydaki mRS skoruna ve Barthel İndeksine göre enfarkt hacmi artışı gruplar arasında farklı dağılım gösterdi (p=0.001, p=0.020). 3 ay sonraki mRS skoruna göre MTT/CBV haritasından eldeedilen penumbraya ait MTT'nin ortalama değeri, gruplar arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılık gösterdi (p=0.011). Sonuç: Trifazik BT anjiyografiden elde edilen kollateral dolaşım bilgisi ile hastanın son enfarkt hacmi ve enfarkt hacim artışına dair öngörüde bulunulabilir. Ayrıca hastaların son enfarkt hacmi ve enfarkt hacminin artış boyutu özürlülüklerine etki etmektedir. Farklı eşik değerlerle oluşturulan BTP haritalarından elde edilen penumbra hacmi bilgisi ve penumbra alanındaki MTT değeri kullanılarak hasta özürlülüğü ve enfarkt hacmi artışı üzerine yorum yapılabilir. Anahtar kelimeler: İnme, Kollateral, BT anjiyografi, BT perfüzyon, mRS, Barthel