Akut pankreatit şiddetinin değerlendirilmesinde nötrofil/lenfosit ve platelet/lenfosit oranlarının rolü

ÖZET GİRİŞ VE AMAÇ: Akut pankreatit, pankreas parankiminin inflamatuvar bir hastalığıdır. Tıptaki gelişmelere rağmen önemli bir morbidite vemortalite kaynağıdır. Kliniği değişken olup, etyolojisi bilinmekle birlikte patogenezi tam olarak anlaşılamamıştır. Tanısında ve şiddetinin belirlenmesinde günümüzde halen kullanılabilecek özgül bir biyokimyasal parametre yoktur. Bu çalışmanın amacı Akut Pankreatit hastalarında subklinik inflamasyonun bir göstergesi olan nötrofil lenfosit oranı (NLO) ve platelet lenfosit oranlarının (PLO) hastalık şiddetini değerlendirmede ve progresyonunun takibinde bir parametre olarak kullanılıp kullanılamayacağını göstermeyi amaçladık. GEREÇ VE YÖNTEM: Gastroenteroloji servisine yatırılıp takip edilen akut pankeatit tanısı konan 200 hastanın dosyaları geriye dönük taranarak çalışmaya dahil edildi. Hastaların 0. Saat ve 48. saatlerdeki, hemogram, biyokimya ve C- reaktif protein değerleristatistical package for social sciences for Windows 18,0' (SPSS 18.0 İnc) programına kaydedildi. Nötrofil lenfosit oranı ve platelet lenfosit oranları hesaplanarak veriler analiz edildi. BULGULAR: Çalışmamıza dahil edilme kriterlerimize uyan 200 hastanın 72'si (%36) erkek, 128'i (%64) kadın iken, 35 sağlıklı gönüllünün 18' i (%51) erkek, 17' si (%49) kadın idi. Her iki grup arasında cins açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmadı (p>0,05).Hasta grubunun yaş ortalaması 60.17±17.19, kontrol grubunun yaş ortalaması 46.68±16.96 idi. NLR ortalaması hasta grupta 9,84±9,60 iken kontrol grubunda 2,00±0,86 idi. Hasta grubunda NLR düzeyi yüksek bulunmuş olup, cut-off değeri 2,85 olarak bulundu. (sensitivite %86 ve spesifite %88). Hastalık şiddeti açısından NLR ortalaması açısından anlamlı değişiklik bulunmazken, 48 saat içinde NLR ortalamasındaki düşme gruplar arasında anlamlı bulundu. Çalışmamızda geliş NLR parametresi için cut-off değeri 2,85 olarak seçildiğinde hastalık şiddeti açısından testin tanı değeri %86 sensitif ve %88 spesifik olarak bulundu (grafik 2) (p=0,02, R2:0,61). PLR ortalaması hasta grupta 0,23±0,18 iken kontrol grubunda 0,12±0,04 idi. Hasta grubunda PLR ortalaması anlamlı olarak yüksek olup, cut-off değeri 0,14 olarak bulunmuştur (sensitivite %64 ve spesifite %62 ). Hastalık şiddeti ve PLR ortalaması arasında sadece hafif ve diğer gruplar arasında anlamlı bir farklılık bulundu. 48 saat içinde PLR ortalamasında düşüklük anlamlı bulunmadı. SONUÇ: İnflamatuvar hastalıklarda arttığı gösterilen ve prognostik öneme sahip olduğuna dair yayınlar bulunan NLO ve PLO' nun akut pankreatit tanısında NLO ve PLO yüksekliğinin anlamlılığı gösterildi. Ancak sadece NLO düzeyinde ilk 48 saat içerisindeki değişiklik hastalık şiddeti ile ilişkili bulduk. Bu yönü ile Atlanta sınıflaması' na benzer şekilde kullanılabilecek kolay uygulanabilen ve ulaşılabilen bir parametre olarak NLO' ya çalışmamızda dikkat çekmek istiyoruz. ANAHTAR KELİMELER: Akut pankreatit, nötrofil/lenfosit oranı, platelet/lenfosit oranı, prognostik faktörler