Akut pankreatitli hastalarda manyetik rezonans görüntüleri üzerinden Ductus pancreaticus ve Ductus choledochus morfometrisinin incelenerek klinik risk skorları ile ilişkisinin değerlendirilmesi

Bu çalışmanın amacı, akut pankreatit'li (AP) bireylerde ductus pancreaticus (DP) ve ductus choledochus (DC) morfometrisini değerlendirerek, hastalığın klinik risk skorlamaları ile çap değişiklikleri arasındaki korelasyon üzerinden prognoz tahmini yapmaktır. Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Gastroenteroloji Kliniği'nde Ocak 2021-Mart 2023 tarihleri arasında AP tanısı ile tedavi altına alınan; endikasyon dahilinde MRCP çekilen ve gerekli biyokimyasal parametreleri incelenen 67 hasta ve sağlıklı kontrol grubundan 65 birey retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Çalışmamızda MRCP görüntüleri üzerinden değerlendirilen DP ve DC morfolojisi SIRS, Ranson, BISAP, APACHE II ve Glasgow-Imrie skorları hesaplanarak akut pankreatitin ciddiyeti ile karşılaştırılmıştır. AP grubundaki bireylerin %32,8'inde DP çapı (>3 mm), %38,8'inde DC çapı (>7 mm) normalden geniş saptanmıştır. Kontrol grubundaki bireylerde ise DP ve DC çapı normal boyutlarda bulunmuştur. Ortalama DP ve DC çapları AP grubunda sırasıyla 2,9±0,8 mm ve 7,3±2,9 mm iken, kontrol grubunda sırasıyla 2,2±0,4 mm ve 4,3±1,2 mm idi. Ölçümlerde gruplar arasında cinsiyetler açısından anlamlı farklılık bulunmamıştır. Kontrol grubu DC çapının yaş ile orta düzeyde korelasyon gösterdiği gözlenmiştir (r=0,497, p<0,001). AP grubunda etyolojiye göre en fazla (n=40) biliyer pankreatit tespit edilmiştir. Revize Atlanta Sınıflaması'na göre 61 hastada ödematöz, 6 hastada ise nekrotizan pankreatit tipine rastlanmıştır. Ağırlığına göre ise 23 hastada hafif, 42 hastada orta, 2 hastada ise ağır pankreatit atağı izlenmiştir. DP çapı ile BISAP skoru arasında zayıf pozitif bir ilişki olduğu tespit edilmiştir (rho=0,250, p=0,041) ancak bu ilişki düşük güce sahiptir. Diğer skorlama sistemleri ile DP ve DC çaplarının arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır. AP hastalarında kontrol grubuna göre DP ve DC çaplarının daha geniş olduğu, kanalların çapları ile skorlama sistemleri arasında korelasyon gözlenmediği, bu nedenle AP'nin tanı ve yönetiminde DP ve DC çaplarının ölçümünün tek başına etkili bir yöntem olmadığı sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Akut Pankreatit, Çap, Ductus Pancreaticus, Ductus Choledochus, MRCP, Pankreas