Alaşehir (Manisa) bölgesi traverten atıklarının yol temel ve alttemel tabakalarında kullanılabilirliğinin araştırılması

Doğal taşlar arasında yer alan traverten, inşaat sektöründe kaplama ve döşeme malzemesi olarak kullanılmaktadır. Travertenin, yapıda kullanılabilmesi için doğadan çıkarılması ve işlenmesi gerekmektedir. Taş ocaklarında çıkarılan travertenin kullanıma uygun hale getirilme aşamasına kadar %50 ila %75'lik bir kısmı atık malzeme olarak ortaya çıkmaktadır.Bu tez çalışmasında Alaşehir (Manisa) bölgesi traverten atıklarının fiziksel ve mekanik özellikleri tespit edilerek, yol üstyapısında alttemel ve temel malzemesi olarak kullanılabilirliği araştırılmıştır. Maliyet ve çevresel zararlı etkilerin de azaltılması kapsamında, kırmataş malzemeye görekıyaslama yapılmıştır. Araştırma kapsamında traverten atıklarına,KTŞ (Karayolları Teknik Şartnamesi) 2013'de yer alan alttemel ve temel malzeme özelliklerine ait deneyler uygulanmıştır. Bu deneyler; elek analizi,MgSO4 ile yapılan hava tesirlerine karşı dayanıklılık deneyi,Los Angeles aşınma deneyi, yassılık indeksi deneyi, kaba ve ince agregada su emme deneyi, likit limit ve plastik limit deneyi,NaOH ile yapılan organik madde deneyi, metilen mavisi deneyi, kil topağı ve dağılabilen tane oranı deneyi, proktor ve CBR deneyleridir.Ayrıca traverten atığı malzemenin birim kilometre nakliye bedeli de hesaplanarak maliyet açısından kırmataş malzemeye göre etkin kullanılabilir mesafesi hesaplanmıştır. Traverten atıklarının doğaya verdikleri zarar da ortaya konulmuştur. Sonuçta; traverten atıklarının,KTŞ 2013standartlarını sağlayarak, alttemel ve temel malzemesi olarak kullanılabileceği görülmüştür. Ayrıca atıklar için bir bedel ödenmediği takdirde belli mesafeye kadar maliyet etkin olduğu ve atıkların yol üstyapısında kullanılmasının taş ocaklarının çevreye vermiş olduğu zararlı etkiyi bir nebze azaltacağı ve böylelikle ülke ekonomisine ve doğal dengeye ilave bir katkı sağlayacağı kanaatine varılmıştır.