Aletsel statik eksenel yükleme deneyi ile zemin davranışlarının incelenmesi ve kazık taşıma gücü tayini

Yapılar için elverişsiz zemin koşullarında yapı üst yüklerinin aktarıldığı temeller gerekli görüldüğü durumlarda derin temeller olarak tasarlanır. Zemin içerisinde kalacak şekilde tasarlanan kazıklı temeller için yük altında kazık davranışları ve zemin davranışlarının etkileşimlerinin yanında kazık-zemin etkileşiminin de detaylı olarak test ve analiz edilmelidir. Kazığın statik bir yükleme testinde uygulanan yüke direnci kazık ile zemin arasındaki göreceli hareketin bir sonucudur. Statik yükleme testinin sonuçlarını analiz etmek kazık için sadece bir kapasite kavramından daha fazlasıdır. Tekil bir kazığı yük etki ettirilerek harekete geçirmek oluşan kayma kuvvetlerinin etkileşiminin t-z ve q-z fonksiyonlarını takip ederek zemini oluşturan her küçük zemin elemanlar dizisinin analizi olarak düşünülmelidir. Bunun yanında farklı özelliklere sahip elemanlar olan kazık ve zemin, uzunlukları boyunca farklılar gösterebilir. Bu farklılıklar inceleme derinliği boyunca bilinmelidir. Tüm bu karmaşık gibi görünen durumda elemanların özelliklerini ayrı ayrı ve birbirleri arasında göreceli olarak incelemek tasarım için güvenlik ve kolaylık sağlayacaktır. Bu çalışma kapsamında 9 adet ihtiyaçlar doğrultusunda aletlendirilmiş Aletsel eksenel statik yükleme deneyi, 11 adet geleneksel yöntemlerle yapılmış eksenel kazık yükleme deneyleri incelenmiştir. Çalışma kapsamında kazık-zemin etkileşiminin 18/03/2018 tarihli TBDY 2018‟de belirtildiği şekilde modellenebilmesi için çevre ve uç dirençleri doğrusal olmayan bağıntılarla tanımlanmıştır. Test sonuçları kazık zemini yanal ve uç zeminleri etkileşimleri t-z ve q-z eğrileri ile analiz edilmiştir. Gerinim ölçerler yardımı ile her farklı zemin katmanı için sürtünme dağılımları elde edilmiştir. Aletsel testlerin geleneksel yöntemler yapılan testlere nazaran daha doğru sonuçlar, tamamlayıcı ve detaylı veri akışı sağladığı görülmüştür. Aletlendirilmiş kazık yükleme testleri tam bir simülasyon ile güvenlik faktörünü arttırmış olup verilerde tümevarım ile düzeltmeler yapabilme imkânı tanımaktadır. Anahtar kelimeler: Kazık-Zemin etkileşimi, t-z ve q-z yay fonksiyonları, Geoteknik