Ali Emiri Manzum 674’teki Şiir Mecmuası (Vr. 195a-214b) (İnceleme-Transkripsiyonlu Metin-Çeviri)

ÖZ: Klasik Türk edebiyatının en önemli kaynaklarından biri de mecmualardır. Mecmualar gerek içerik gerekse form olarak müstensihin tertip ettiği derleme türündeki eserlerdir. Özellikle yazıldığı dönemin edebiyat ve sanat anlayışını yansıtan mecmualar Türk edebiyatının vazgeçilmez kaynaklarıdır. Yazılı kaynaklarda adına rastlamadığımız pek çok şair ve şiiri gün yüzüne çıkarır. Çeşitli alanlarda pek çok bilgi barındıran mecmualar türlerine göre sınıflandırılmıştır. Bizim inceleyeceğimiz mecmua ise bir nazire mecmuasıdır. “Ali Emirî Manzum 674’teki Şiir Mecmuası” adlı bu yüksek lisans tezi, giriş, metin, çeviri, açıklamalar, sonuç ve dizin bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Klasik Türk edebiyatında mecmuanın yeri ve önemi hakkında genel bir bilgi verilmiş olup üzerinde çalışma yaptığımız Ali Emirî manzum 674’te kayıtlı şiir mecmuası tanıtılmıştır. Ayrıca şiir mecmuasının inceleme yaptığımız 195a - 214b varakları hakkında detaylı bilgi verilmiştir. Çalışmanın esas bölümünü oluşturan metin ve çeviri kısmında ise Osmanlı Türkçesi ile yazılan söz konusu varakların çeviriyazısı ve dipnotta günümüz Türkçesine çevirisi yapılmıştır. Açıklamalar bölümünde ise izaha muhtaç ifadeler açıklanmış olup verilen bütün bilgiler farklı şairlerin şiirleriyle örneklendirilmiştir. Fatih Millet Kütüphanesi Ali Emiri Koleksiyonu’nda yer alan mecmua toplamda 215 varaktan oluşmaktadır. Genellikle mecmuanın her varağında 6 gazel yer alır. Her gazel ise 5’er beyitten oluşmaktadır. Mecmua düzenli bir şekilde sunulmuş olup cetvellenmiştir. İnceleme yapılan şiir mecmuasının yazıldığı tarih ve kim tarafından yazıldığı belli değildir. Bununla beraber mecmuada yer verilen şairlerin yaşadığı dönem dikkate alındığında mecmuanın 16. yüzyılda yazıldığı sonucuna varılabilir. Çalışmada toplamda 355 beyit günümüz Türkçesine çevrilmiştir. Çeviri esnasında tereddüde düşülen, eksik yazılan veya vezne uymayan kısımlarda varsa divanı olan şairlerin divanlarından yararlanılmıştır. Böylece metindeki eksikler giderilmiştir. Mecmuada eserleri yazıya geçmiş şairler olduğu gibi isimleri bilinmesine rağmen divanlarda yer almayan duyulmamış şiirler de mevcuttur. Mecmuanın çalışılan varaklarında yer alan tüm şairler, ölüm tarihleri ve şiir numaralarıyla birlikte dizin bölümünde verilmiştir.