Ali Fuat Başgil'in liberalizm anlayışı

Liberalizm, bireysel hak ve özgürlükler kavramları üzerinde şekillenen ve daha sonra kendi içerisinde farklı türlere ayrılan bir dünya görüşüdür. Kavram olarak liberalizm ortaya çıkmasından bu yana Batı'da önemli tartışmalara sebep olmuş bir düşünce tarzı olarak ülkemizde hiçbir zaman Batı'daki kadar popüler olamamıştır. Türkiye'nin sahip olduğu toplumsal yapı ve kültürün liberalizmin özünde yer alan bireycilik anlayışına zıt bir şekilde daha toplumcu özellikler taşıması bunun nedenlerinden bir tanesi olarak gösterilebilir. Öte yandan liberal değerlerin Türkiye'de içselleştirilememesinde aydınların da önemli bir role sahip olduğu düşünülmektedir. Bu noktada Başgil'in liberalizm yanlısı düşünceleri, Türkiye'de yerleşip gelişme imkânı bulamayan liberalizm anlayışının, bireysel hak ve özgürlüklerin yanında demokrasi fikriyle de birleştirilip gelişme göstermesi için önemli kabul edilmektedir. Bu bağlamda, çalışmanın birinci bölümünde genel olarak liberalizm kavramından bahsedilirken, ikinci bölümde Başgil'in Türk düşünce tarihi ve Türk siyasal hayatında aktif olduğu yıllarda Türkiye'de liberalizm anlayışı incelenip, Başgil'in hayatı üzerinde durulmaktadır. Çalışmanın son bölümü ise liberalizmin temel ilkeleri çerçevesinde Başgil'in liberalizm anlayışı mercek altına alınmaktadır. Başgil'in liberalizm kavramına dair fikirlerinin detaylıca ele alınmaya çalışıldığı bu tezde, onun görüşleri doğrultusunda liberalizme ilişkin sahip olduğu düşüncelerin Türkiye'de bu anlayışın gelişmesine oldukça katkıda bulunduğu söylenebilir. Devletçilik rejiminin uygulandığı bir dönemde bireysel hak ve özgürlüklerden söz etmesi, hukukun üstünlüğü, demokrasi ve özellikle de liberalizme olan inancını ortaya koymaktadır. Bu çalışma sonucunda Başgil'in düşünce yapısına dair elde edilen çıkarımlar, onun liberalizm anlayışına dair önemli fikirler elde edilmesine yardımcı olacaktır. Ayrıca, Türk siyasi ve akademik hayatında önemli bir isim olarak Başgil'in liberalizm konusundaki düşüncelerinin incelendiği bu çalışmanın, Başgil'e dair olan literatüre liberalizm bağlamında katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler : Ali Fuat Başgil, liberalizm, demokrasi, siyasal ideolojiler